SEKSDRUGS IN HET UITGAANSLEVEN EEN KLEINSCHALIG EXPLORATIEF ONDERZOEK NAAR RECREATIEF GEBRUIK VAN EROTISERENDE MIDDELEN EN SIGNALEN UIT DE SEKSUOLOGISCHE HULPVERLENING 1 Maud Lazaroms, Ine Vanwesenbeeck & Liesbeth Woertman 2 Recreatief gebruik van erotiserende middelen en signalen uit de seksuologische hulpverlening. Uit (trend)onderzoek van Korf, Nabben en Benschop (2001, 2002) naar gebruik van legale en illegale genotmiddelen en naar gokken bij Amsterdamse jongeren komt naar voren dat in het uitgaansleven van Amsterdam steeds meer erotiserende middelen gebruikt worden. Er is een toenemende verspreiding van GHB (gamma-hydroxy-boterzuur) en de belangstelling voor yohimbe (yohimbine) en recreatief gebruik van viagra (sildenafil) neemt toe (Korf e.a. 2001b, 2002b; Korf, Nabben, Diemel & Bouma, 2000). Het doel in dit kleinschalige explorerende onderzoek is nagaan of het toenemend recreatieve gebruik van erotiserende middelen reden is tot zorg. Van de tweeëntachtig seksuologen-NVVS die zijn aangeschreven hebben achtendertig personen de vra- genlijst ingevuld, een respons van 46,3%. Uit de bevindingen blijkt dat een kleine meerderheid (52%) van de seksuologen-NVVS van mening is dat het recreatieve gebruik van erotiserende middelen is toegeno- men (van deze kleine meerderheid respondenten koppelt één op de zes dit aan (seksuele) problemen die zijn toegenomen), maar dat de vraag ernaar in de seksuologische praktijk nog beperkt is. Een vijfde van de seksuologen-NVVS heeft het afgelopen jaar cliënten gezien waarbij gebruik problemen veroorzaakte. De helft van de seksuologische hulpverleners maakt mee dat cliënten op eigen initiatief middelen gaan gebruiken waarvan cliënten een erotiserende werking veronderstellen. Tevens heeft een ruime meerder- heid van de seksuologen-NVVS (61%) aanwijzingen voor illegaal middelengebruik. Seksualiteit lijkt steeds meer gezien te worden als consumptiemiddel. Ook de media dragen bij aan dit beeld. De mythische ideeën die bij jongeren spelen over seksualiteit en erotiserende middelen kunnen zorgen voor te hoge verwachtingen waardoor ‘normale seksuele ervaringen’ niet (meer) bevredigend zijn. Al met al zijn de bevindingen verontrustend genoeg om bij eventuele seksuele en seksgerelateerde problemen die samenhangen met recreatief gebruik van erotiserende middelen in de toekomst een vin- ger aan de pols te houden. (2002b) naar het gebruik van legale en illegale ge- notmiddelen en naar gokken bij Amsterdamse jonge- ren, komt naar voren dat in het uitgaansleven van Am- sterdam steeds meer ‘erotiserende middelen’ gebruikt worden. Erotiserende middelen tussen aanhalings- tekens omdat het hierbij gaat om middelen waarvan een erotiserend effect wordt verondersteld maar waar- van een erotiserende werking geenszins zeker is. Ook het CEDRO (Centrum voor Drugs Onderzoek) (2002) laat zien dat zogenoemde ‘partydrugs’ populair ge- worden zijn. Het gaat vaak om middelen met een ontremmende of stimulerende werking die worden omschreven als afrodisiacum of lustopwekkend mid- 1 Geaccepteerd voor publicatie 16 september 2003. 2 M.M.E. Lazaroms, studente klinische- en gezondheidspsychologie, Universiteit van Utrecht. Stephensonstraat 3- bis, 3553 GR Utrecht. E-mail: maudlinn@hotmail.com. Dr. I. Vanwesenbeeck, Onderzoek Rutgers Nisso Groep Utrecht, Oudenoord 178, 3513 EV Utrecht. Dr. Liesbeth Woertman, Senior docente aan de Universiteit van Utrecht, Capaciteitsgroep Klinische psychologie, Heidelberglaan 1, 3508 TC Utrecht. Met dank aan: Francoise Isnard, Pfizer Nederland; Rik van Lunsen, arts-seksuoloog AMC; Rutgers Nisso Groep. Er is nauwelijks een prikkel denkbaar die ongeschikt is om de mens in een roes te brengen. Nietzsche noemt in zijn lijst met ‘roesbrengers’ als eerste en oud- ste roes de roes van de seksuele opwinding (Ver- heggen, 1998). Mensen blijven zoeken naar prikkels en vinden deze onder andere in erotiek, verdovende middelen en relaties. In het uitgaansleven zien we ook een zoektocht naar (nieuwe) prikkels. De uitdrukking ‘Seks, Drugs and Rock & Roll’ laat zien dat seksuali- teit en het gebruik van drugs in bepaalde subculturen onlosmakelijke onderdelen zijn van een leefstijl. Uit (trend)onderzoek van Korf, Nabben & Benschop (2001) en Korf, Nabben, Leenders & Benschop Tijdschrift voor Seksuologie, 2003, 27: 178-186