33 Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Haziran 2011 Cilt 13 Sayı 1 (33-49) CĠRO ĠġLEMĠNĠN “SORUMLULUK DOĞURAN OLAY” BAĞLAMINDA ĠNCELENMESĠ CĠRO EDĠLEN ÇEKLERĠN TÜRKĠYE FĠNANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI ÇERÇEVESĠNDE RAPORLANMASI Selahattin KARABINAR Recep ÖKTEM ÖZET Türkiye‟de çekler ticari hayatta yoğun olarak ödeme aracı değil kredi aracı olarak kullanılmaktadır. Çekler de diğer kıymetli evrak türlerinde olduğu gibi ciro ile devredilmektedir. Fakat Türkiye‟deki vadeli çek uygulaması ciro ve cirodan doğan yükümlülüklerin doğru raporlanması gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle bu çalıĢmada çek ve çekin ciro edilmesinden doğan yükümlülüklerin raporlanması konusuna ağırlık verilmiĢtir. Türkiye‟de ciro edilen çekler için, mevcut durumda yapılan muhasebe kayıtları, ciro iĢleminden doğan risk ve yükümlülüklerin doğru ve anlamlı raporlanmasına olanak vermemektedir. Bu çalıĢmada Türkiye uygulamasında yoğun olarak kullanılan vadeli çek uygulamasının, iĢletmelerin finansal tablolarında ciro iĢleminin özelliğine uygun ve bu paralelde raporlanması gerektiği ele alınmıĢtır. Finansal raporlama açısından ciro iĢlemini özel yapan yön ise cironun sorumluluk doğuran olay olup olmadığıdır. Çünkü Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına(TFRS) göre sorumluluk doğuran olaylar için karĢılık ayrılması gerekmektedir. Çeklerdeki ciro iĢlemi cironun teminat iĢlevi nedeniyle cirantayı gelecekte (çekin ödenmemesi durumunda) yükümlülük altına sokabilecektir. Bu olgu ciro iĢleminin yasal yükümlülükten kaynaklanan “sorumluluk doğuran olay” kapsamında değerlendirilmesine yol açmaktadır. Cironun “sorumluluk doğuran olay” etkisi nedeniyle Türkiye Finansal Raporlama Standartları(TFRS) bağlamında yapılacak raporlamada karĢılık ayrılmasına konu edilmesi gerektiği ortaya çıkmıĢtır. Anahtar Kelimeler: Çek, Ciro, Sorumluluk Doğuran Olay, IFRS/TFRS, TMS–37. Doç. Dr., Sakarya Üniversitesi ĠĢletme Fakültesi ĠĢletme Bölümü. Yrd. Doç. Dr., Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu.