FRAGM. AGRON. 28(1) 2011, 15–22 WPŁYW DESZCZOWANIA, SYSTEMÓW UPRAWY ROLI I POLIMERU NA PLONOWANIE I WARTOŚĆ SIEWNĄ NASION GROCHU AGNIESZKA FALIGOWSKA, JERZY SZUKAŁA Katedra Agronomii, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu faliga@up.poznan.pl Synopsis. Trzyczynnikowe doświadczenie z grochem odmiany Ramrod założono w latach 2005–2007 w Stacji Doświadczalnej w Złotnikach należącej do Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Czynnikami badawczymi były: wariant wodny (deszczowany, niedeszczowany), systemy uprawy roli (płużny, bezpłuż- ny, zerowy) i polimer organiczny (w dawce 0, 20, 50, 75 g·m -2 ). Wielkość plonu, masa 1000 nasion oraz liczba strąków na m -2 , w dużej mierze zależały od przebiegu warunków pogodowych w trakcie wegetacji. Deszczowanie zwiększyło plon, masę 1000 nasion i liczbę strąków na 1m -2 , ale nie wpłynęło na energię i zdolność kiełkowania nasion. Największy plon uzyskano w bezpłużnym systemie uprawy roli a istotnie mniejszy w płużnym. Systemy uprawy roli nie wpłynęły na masę 1000 nasion i ich wartość siewną. W do- świadczeniu nie stwierdzono istotnego wpływu polimeru na plon i wartość siewną nasion grochu. Słowa kluczowe – key words: groch – pea, deszczowanie – irrigation, system uprawy roli – tillage system, polimer – polymer, plon nasion – seed yield, wartość siewna – sowing value WSTĘP Dostępność wody dla roślin, uwarunkowana jest przede wszystkim ilością opadów atmo- sferycznych, bądź stosowaniem nawadniania [Podleśny i Gendarz 2008]. Groch wykazuje ko- rzystną reakcję na poprawę warunków wilgotnościowych poprzez deszczowanie [Borówczak i in. 2003, 2006, Borówczak i Rębarz 2007, Szukała i in. 1997]. Aby zwiększyć opłacalność tego zabiegu należy poszukiwać metod zmniejszenia jego kosztów [Podleśny i Gendarz 2008]. Jednym ze sposobów ograniczenia zużycia wody może być stosowanie, jako dodatku do gle- by, tzw. hydrożeli – superabsorbentów [Hetman i in. 1998], czyli wysokochłonnych polime- rów. Innym ważnym czynnikiem wpływającym na wielkość plonu i jakość nasion może być dobór systemu uprawy roli. Tradycyjny system płużny jest najbardziej rozpowszechniony, ale kosztowny. W praktyce zastąpić go można systemami mniej kosztochłonnymi, a więc uprawą uproszczoną lub zerową. Celem badań było określenie wpływu deszczowania, różnych systemów uprawy roli oraz zastosowania wysokochłonnego polimeru organicznego na plonowanie i wartość siewną nasion grochu. MATERIAŁ I METODY Doświadczenie polowe z grochem siewnym odmiany Ramrod przeprowadzono w latach 2005–2007 w Stacji Doświadczalnej w Złotnikach należącej do Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (52°29′ N, 16°49′ E). Zakładano je jako trzyczynnikowe, w układzie losowanych bloków w czterech powtórzeniach na glebach płowych, klasy IVa i IVb, kompleksu żytniego