Antibiotica voor acute pyelonefritis bij kinderen: volledig oraal of (initieel) intraveneus behandelen? Evidence en praktische toepassing Samenvatting Kinderen die zich presenteren met een urineweginfectie en systemi- sche infectieverschijnselen (koorts, malaise, leucocytose en CRP-stij- ging) worden onder verdenking van acute pyelonefritis vaak intrave- neus behandeld om littekenvorming in de nier te voorkomen. Deze littekenvorming kan namelijk op lange termijn leiden tot hypertensie en verminderde nierfunctie. De vraag is of acute pyelonefritis bij kin- deren ook veilig en effectief met orale antibiotica behandeld kan wor- den. Er is gezocht naar al het beschikbare bewijs uit gerandomiseerde studies en vervolgens zijn de studies op methodologische kwaliteit beoordeeld. In een praktische beschouwing geven een kindernefro- loog en een kinderinfectioloog commentaar en aanbevelingen voor de algemene praktijk. Er zijn twee gepubliceerde gerandomiseerde studies gevonden die geen verschil in nierschade op de DMSA-scan vonden na zes tot twaalf maanden, tussen de groep behandeld met orale antibiotica en de groep behandeld met intraveneuze antibiotica. De studies zijn als methodologisch valide beoordeeld. De conclusie is dan ook, dat volledig orale antibiotische behandeling bij kinderen ouder dan drie maanden met een acute pyelonefritis, maar zonder bekende uropathie of urineweginfecties in het verleden, een goede eerste keus is indien er een adequate klinische respons is op de orale antibiotica en de therapietrouw zo veel mogelijk gewaarborgd wordt. Inleiding Urineweginfecties behoren tot de meest voorkomende bacteriële infecties bij kinderen. De diagnose acute pyelonefritis wordt op klinische gronden gesteld wanneer een urineweginfectie gepaard gaat met systemische infectieverschijn- selen (hoge koorts, malaise, stijging CRP en leukocytose). Deze diagnose wordt ondersteund door verminderde opname op een DMSA-scan (nierscintigrafie met behulp van een Tc99m dimercaptocuccinic acid). Omdat acute pyelone- fritis gecompliceerd kan worden door irreversibele nierschade op de lange termijn worden kinderen in Nederland nog regelmatig behandeld met intrave- neuze antibiotica gedurende zeven tot tien dagen. 1-3 In 2007 concludeerden de auteurs van een systematische review in de Cochrane Library dat het risico op irreversibele nierschade na acute pyelonefri- Chris de Kruiff, Antonia Bouts, Dasja Pajkrt en Karin Fijnvandraat Drs. C. de Kruiff, kinderarts, Emma Kinderziekenhuis/AMC, Amsterdam Dr. A. Bouts, kinderarts, kindernefroloog, Emma Kinderziekenhuis/AMC, Amsterdam Dr. D. Pajkrt, kinderarts, kinderinfectioloog-immunoloog, Emma Kinderziekenhuis/AMC, Amsterdam Dr. K. Fijnvandraat, kinderarts, kinderhematoloog en klinisch epidemioloog, Emma Kinderziekenhuis/AMC, Amsterdam Leerdoelen Na het lezen van dit artikel: – kent u de kwaliteitscriteria waaraan een randomised controlled trial moet voldoen en weet u waar u deze beoordelingscriteria kunt vinden; – weet u wat een equivalentietrial is; – weet u dat de behandeling van acute pyelonefritis met uitsluitend oraal toegediende antibiotica even effectief is als behandeling met gedurende de eerste drie dagen intraveneus toegediende antibiotica waarna orale behandeling; – kunt u bij kinderen met acute pyelonefritis de wetenschappelijke resultaten veilig in de praktijk toepassen. Trefwoorden kinderen, pyelonefritis, antibiotica, gerandomiseerde klinische studie, evidence-based medicine Evidence-based pediatrics 4 | nummer 1 | april 2008 | Praktische Pediatrie Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd en alleen bedoeld voor abonnees van Praktische pediatrie. Misbruik wordt bestraft. Het is verboden dit artikel te verspreiden zonder toestemming van de auteursrechthebbenden. Gedownload door C.C. de Kruiff (c.c.dekruiff@amc.uva.nl) op 02-01-2015 10:58:54