Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 10 Sayı: 52 Volume: 10 Issue: 52 Ekim 2017 October 2017 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 Doi Number: http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2017.1922 İNTERNET KULLANIMININ TOPLUMSAL İLİŞKİLERİN DÖNÜŞÜMÜ ÜZERİNE ETKİLERİ THE EFFECTS OF THE INTERNET USAGE ON TRANSFORMATION OF SOCIAL RELATIONS Zübeyde DEMİRCİOĞLU * Öz Çağımız; iletişim teknolojilerinin yaygın olarak kullanıldığı, bilginin giderek önem kazandığı, yeni bir çağ (post- endüstriyel/bilgi/enformasyon çağı) olarak tanımlanmaktadır. Bu çağın en önemli bileşeni kuşkusuz sürekli gelişen iletişim teknolojileri ve özellikle internettir. Kendine has özellikleriyle diğer iletişim teknolojilerinden ayrılan internet, insanların iş yaşamlarından özel yaşamlarına, alışverişten sosyalleşmeye kadar hayatın her alanında etkili olmaya başlamıştır. Gerçek bir fiziksel yakınlığın bulunmadığı yeni bir toplumsal mekan olarak internet; geleneksel sosyal ilişki biçimlerini de etkilemiştir ve sanal olarak adlandırılan yeni bir sosyal ilişki biçiminin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu bağlamda bu çalışma; sanal ilişki biçimlerinin, geleneksel toplumsal ilişkileri dönüştürme potansiyelini sorgulamayı amaçlamaktadır. Nicel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada interneti ve özellikle sosyal ağ sitelerini en yoğun kullanan kitle olan üniversite öğrencileri ele alınmış ve veri toplama aracı olarak yapılandırılmış anket formu kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: İnternet, Sanal İlişki, Sanal Sohbet, Sosyal Ağ. Abstract Our epoch is defined as a new era (post-industrial or information age) in which information is increasingly important. The most important component of this age is undoubtedly constantly developing communication technologies especially the Internet. The Internet that is separated from other communication technologies by its own characteristics has become effective in every area of life. The Internet as a new social space where there is no real physical proximity has also affected traditional forms of social relationships. It has revealed o new form of social relationship called virtual. In this context this paper aims to question the potential of virtual relationships to transform traditional social relations. In the study in which quantitative research method is adopted, the university students were handled and a structured questionnaire was used as data collection tool. Keywords: The Internet, Virtual Relationship, Chat, Social Network. Giriş Tarihsel süreç içinde insanlık, kendine özgü karakteristikler taşıyan birtakım toplumsal aşamalardan geçmiştir. Bu aşamalardan en önemlileri olan tarım ve sanayi devrimleri, insanlık tarihinin dönüm noktaları olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte günümüzde; insanlık tarihinin yaklaşık son üç yüz yılına karşılık gelen yeni bir dönemine girildiği, tarım ve sanayi devrimlerinden sonra yeni bir devrimin yaşanmakta olduğu öne sürülmektedir. Bu yeni dönem adına kimi zaman post-endüstriyel/bilgi/enformasyon toplumu kimi zaman network ya da risk toplumu denilen yeni bir toplum biçimini de beraberinde getirmiştir (Bozkurt, 2005, s. 1-2). Bu dönüşümün yaşanmasında en önemli etkenlerden biri kuşkusuz teknolojidir. Teknoloji, çoğu kez toplumsal değişimin tetikleyicisi olmuştur. Teknolojik gelişmeler ve buluşlar toplumsal değişime hızlı bir ivme kazandırmaktadır. Sağlık, ulaşım, iletişim, sanayi, eğitim ve daha birçok alanda yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanan teknoloji; toplumsal değişimleri de beraberinde getirmektedir. Son dönemlerde ise özellikle iletişim teknolojisinin toplumsal değişim üzerinde yadsınamayacak bir etkisi olduğu görülmektedir (Marshall, 2005, s.136). Çağımızın, bilgi ya da enformasyon toplumu olarak adlandırılmasında en önemli dayanaklardan biri internettir. Bilginin üretildiği, saklandığı, paylaşıldığı, insanların sınırları aşarak iletişim kurabildiği bir alan olarak internet, enformasyon toplumunun buhar makinesi olarak görülmekte, tarım ve sanayi devriminden sonra üçüncü devrim olarak değerlendirilmektedir. Bu açıdan bilgi ve iletişim teknolojisindeki gelişmelerin ürünü olarak karşımıza çıkan internet, günümüzde hayatın neredeyse her alanına nüfuz etmiş bulunmaktadır. Ekonomiden sosyal hayata, siyasetten akademik çevrelere, sivil toplum kuruluşlarından devlete kadar tüm alanlar internet teknolojisinin etkisi altında dönüşmektedir (Yılmaz, 2006: 13). İnternet, hem kişilerarası hem de kitle iletişimine imkan veren yeni bir iletişim ortamı olması dolayısıyla radyo, televizyon gibi diğer kitle iletişim araçlarından farklıdır (Gökalp, 2007). Bu anlamda internet, birey ile makine arasında değil, birey ile diğer bireyler arasında elektronik ortamda var olan bir etkileşime imkan sağlamaktadır. Burada etkileşime yapılan vurgu önemlidir. Yeni iletişim teknolojileri, * Arş. Gör., İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü, demircioglu_z@yahoo.com