Rynek – Społeczeństwo – Kultura | Numer 2(23)/2017 110 Aldona Małgorzata Dereń, Jan Skonieczny, Politechnika Wrocławska, Katedra Infrastruktury Zarządzania Tworzenie i zabezpieczanie zasobów intelektualnych a kultura organizacyjna Creaton and protecton of intellectual resources and organizatonal culture The modern economy manufactures products that require an increasing amount of intellectual capital. Therefore, organiza- tons must increasingly operate on the basis of creatve people, ingenious, highly specialized knowledge and skills; this, however, requires the creaton of appropriate conditons conducive to gen- eratng ideas and inventons, and facilitatng learning. One should strive for the development of an organizatonal culture whose core element should be informaton, openness and good social commu- nicaton, conducive to the creatvity and innovaton of people in the organizaton. The core component of this culture is the creaton and preservaton of intellectual resources. The purpose of this art cle is to show the importance of protectng inventons and paterns and other innovatve enterprise solutons as a natural process of turning ideas into economic resources with real market value. Fully utlizing the intellectual property protecton system not only helps organizatons reap the benefts of their creatvity, which motvates them for more efectve creatvity, but at the same tme is the main source of compettve advantage. Keywords: organizaton, creatvity, resources, culture. Współczesna gospodarka wytwarza produkty, które wyma- gają coraz większych nakładów o charakterze intelektualnym. Stąd organizacje muszą w coraz większym stopniu bazować na ludziach twórczych, pomysłowych, z wysoko specjalistyczną wiedzą i umie- jętnościami, a to wymaga stworzenia odpowiednich warunków sprzyjających generowaniu pomysłów i wynalazków oraz ułatwiają- cych uczenie się. Należy zatem dążyć do rozwoju kultury organiza- cyjnej, której podstawowym elementem powinna być informacja, otwartość i dobra komunikacja społeczna, sprzyjająca twórczości, kreatywności i innowacyjności ludzi w organizacji. Zasadniczym komponentem tej kultury jest tworzenie i zabezpieczanie zaso- bów intelektualnych. Celem artykułu jest ukazanie znaczenia zabezpieczenia wynalazków i wzorów oraz innych nowatorskich rozwiązań przedsiębiorstwa jako naturalnego procesu zamienia- nia idei w zasoby gospodarcze, posiadające rzeczywistą wartość rynkową. Korzystanie w pełni z systemu zabezpieczania zasobów intelektualnych nie tylko ułatwia organizacjom czerpanie korzyści z ich zdolności twórczych, które motywują do dalszej efektywnej kreatywności, lecz także stanowi główne źródło przewagi konku- rencyjnej. Słowa kluczowe: organizacja, twórczość, zasoby, kultura. STRESZCZENIE ABSTRACT Wstęp Współczesna gospodarka wytwarza produkty, które wyma- gają coraz większych nakładów o charakterze intelektualnym. Stąd organizacje muszą w coraz większym stopniu bazować na ludziach twórczych, pomysłowych, z wysoko specjalistyczną wiedzą i umiejęt- nościami, a to wymaga stworzenia odpowiednich warunków sprzy- jających generowaniu pomysłów i wynalazków oraz ułatwiających uczenie się. Należy zatem dążyć do rozwoju kultury organizacyjnej, której podstawowym elementem powinna być informacja, otwar- tość i dobra komunikacja społeczna, co może sprzyjać kreatywności i innowacyjności ludzi w organizacji. Atrybutem tak pojmowanej kul- tury jest pasja, dzielenie się wiedzą i ciągłość zmian organizacyjnych (Stańczyk 2008). Natomiast jej zasadniczym komponentem jest two- rzenie i zabezpieczanie zasobów intelektualnych. Celem artykułu jest ukazanie znaczenia zabezpieczania wynalazków i wzorów oraz innych nowatorskich rozwiązań przedsiębiorstwa jako naturalnego procesu zamieniania idei w zasoby gospodarcze, posiadające rzeczywistą war - tość rynkową. Korzystanie w pełni z systemu zabezpieczenia zasobów intelektualnych nie tylko ułatwia organizacjom czerpanie korzyści z ich zdolności twórczej, które motywują do dalszej efektywnej kreatywno ści, lecz także stanowi stanowi główne źródło przewagi konkurencyj- nej. Ponadto zabezpieczenie zasobów intelektualnych umożliwia nie tylko skuteczne zarządzanie procesem poszukiwania nowych pomy- słów – innowacji produktowych, technologicznych, procesowych, lecz także skuteczny transfer nowego pomysłu w nową jakość i wartość (komercjalizacja pomysłu). Zabezpieczanie zasobów intelektualnych w procesie zarządzania organizacją W warunkach współczesnej gospodarki rośnie rola zasobów nie- materialnych, w tym informacji, wiedzy, twórczości. Wpływają one na wzrost wartości każdej organizacji, dlatego zarządzanie zasobami nie- materialnymi jest ważnym czynnikiem sukcesu każdej organizacji. Za- tem istnieje konieczność poszukiwania narządzi i metod, które umoż- liwią organizacji zdobycie przewagi konkurencyjnej. Szansa organizacji na rozwój, wzrost konkurencyjności, poprawę efektywności i skutecz- ności działania tkwi w zasobach intelektualnych, dlatego bardzo waż- nym problemem jest możliwość i umiejętność zidentyfkowania oraz wyzwolenia tych zasobów. Poszukując kluczowych umiejętności gene- rowania zasobów intelektualnych w organizacji, J. Dyer, H. Gregersen i C. M. Christensen wskazują na pięć podstawowych umiejętności be- hawioralnych: kojarzenie, kwestonowanie, obserwowanie, nawiązy- wanie znajomości i eksperymentowanie. Według nich umiejętności te implikują podejmowanie działań innowacyjnych, które w konse-