119 Joanna Ruszkowska 1(C,D,E,F) , Matthew Philpott 2(A,G) , Olav Björkström 3(B) , Robin Ireland 2(AG) , Wojciech Drygas 1,4(A,D,E,G) 1 Zaklad Medycyny Zapobiegawczej, Katedra Medycyny Spolecznej i Zapobiegawczej Uniwersytet Medyczny, Łódź 2 Heart of Mersey, Liverpool, United Kingdom 3 Sport International Projects Association, Finland 4 Zaklad Epidemiologii, Prewencji Chorób Ukladu Krążenia i Promocji Zdrowia, Instytut Kardiologii, Warszawa JAK POLSKIE OBIEKTY SPORTOWE RADZĄ SOBIE NA POLU PROMOCJI ZDROWIA W SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ? – WYNIKI BADANIA PRZEPROWADZONEGO W RAMACH EUROPEJSKIEGO PROGRAMU HEALTHY STADIA HOW POLISH SPORTS OBJECTS COPE WITH HEALTH PROMOTION IN THE COMMUNITY? – RESULTS OF THE EUROPEAN HEALTHY STADIA GOOD PRACTICES AUDIT Slowa kluczowe: promocja zdrowia, podejście siedliskowe, stadion sportowy Key words: health promotion, setting approach, sports stadium Streszczenie Wstęp. Mimo częstego stosowania podejścia siedliskowego w interwencjach z zakresu zdrowia publicznego, obiekty sportowe nie były dotychczas rozpatrywane jako miejsca, które mogłyby służyć upowszechnianiu idei zdrowego stylu życia. Program Healthy Stadia realizowany od 2007 jako grant w dziedzinie zdrowia publicznego UE, pokazuje potencjalny wpływ jaki mogą wywierać stadiony spor- towe na zdrowie ich użytkowników. Celem pracy jest prezentacja głównych założeń projektu oraz wy- ników przeprowadzonego badania. Material i metody. Badanie przeprowadzono techniką ankiety pocztowej w okresie od listopa- da 2007 do listopada 2008 roku w 10 krajach europejskich. Do badania włączono duże obiekty z wie- loma dyscyplinami sportowymi uczestniczące w Programie Healthy Stadia. Zebrano informacje na te- mat polityki dotyczącej żywienia i żywności (w tym także alkoholu) oferowanej na terenie obiektu sportowego, propagowania aktywnego wypoczynku w społeczności lokalnej, działań antynikotyno- wych, dbałości o zdrowie psychiczne, troski o środowisko naturalne. Wyniki. Uzyskano wyniki z 88 europejskich stadionów sportowych, z czego 10 było obiektami polskimi. W ponad połowie obiektów prowadzony był jakiś rodzaj działań z zakresu polityki antytyto- niowej (zakaz palenia, zakaz sprzedaży wyrobów tytoniowych), w 18% podjęto działania dotyczące zdrowego żywienia (również polityka antyalkoholowa), a w 38% dbałość o środowisko naturalne. Od- powiednio 47% i 32% placówek objętych badaniem propagowało aktywny wypoczynek w społeczno- ści lokalnej oraz wspierało pozytywne zdrowie psychiczne pracowników i gości. Wnioski. Polskie i europejskie kluby sportowe nadal zbyt rzadko angażują się w działania z za- kresu promocji zdrowia, ochrony środowiska oraz niwelowania nierówności społecznych adresowa- ne do społeczności lokalnej. Summary Background. In spite of the widespread use of setting approach to public health interventions, for a long time sports objects were not always perceived as places for universal promotion of healthy lifestyle. Healthy Stadia Program realized since 2007 as EU public health grant has shown potential influence of stadia/sport clubs on the health of the population. The aim of the study was to present actual interventions in wide range of health policy developed on the European stadia. Material and methods. The research was conducted between November 2007 and November 2008 in 10 European countries. The study covered large sport facilities with many sports disciplines covered by the Healthy Stadia Program. Information on nutrition policy and food (including alcohol) offered on-site sports, on promotion of active recreation at the community level, antismoking cam- paigns, mental health care, environmental care was collected. Results. Results from 88 European sports facilities were incorporated into the study. Polish stadia were represented by 10 facilities. Some kind of antismoking campaigns for health promotion (prohibition of smoking or selling tobacco, etc) were run in over half of examined stadia. In almost one fifth of objects healthy eating was promoted (anti-alcohol policy as well) while in over 1/3 environ- mental protection was promoted. Some 47% of the facilities covered by the surveyed propagated active recreation in the local community while and 32% supported positive mental health of employees and guests respectively. Conclusions. Polish and European sports stadia still too rarely engage in activities aimed at promotion of healthy lifestyle, protection of the environmental and elimination of social inequalities in local community. ARTYKUŁ ORYGINALNY / ORIGINAL ARTICLE Medycyna Sportowa © MEDSPORTPRESS, 2012; 2(4); Vol. 28, 119-128 Adres do korespondencji / Address for correspondence dr n. med. Joanna Ruszkowska Zakład Medycyny Zapobiegawczej, Katedra Medycyny Społecznej i Zapobiegawczej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi 90-643 Łódź, ul. Żeligowskiego 7/9, Tel./fax: (42) 639 32 65, e-mail: joannaruszkowska@poczta.onet.pl Otrzymano / Received 11.04.2011 r. Zaakceptowano / Accepted 14.08.2011 r. Zaangażowanie Autorów A – Przygotowanie projektu badawczego B – Zbieranie danych C – Analiza statystyczna D – Interpretacja danych E – Przygotowanie manuskryptu F – Opracowanie piśmiennictwa G – Pozyskanie funduszy Author’s Contribution A – Study Design B – Data Collection C – Statistical Analysis D – Data Interpretation E – Manuscript Preparation F – Literature Search G – Funds Collection Word count: 7330 Tables: 1 Figures: 1 References: 32