İbn Haldun Çalışmaları Dergisi, 4 (2) 2019, 129-141 DOI: 10.36657/ihcd.2019.55 İbn Haldun’un Metodolojisi Methodology of Ibn Khaldun Sefa Altay * Kilis 7 Aralık Üniversitesi, Türkiye iam.sefaaltay@gmail.com Geliş Tarihi: 30 Mart 2019 Kabul Tarihi: 23 Mayıs 2019 Yayın Tarihi: 30 Temmuz 2019 Öz: İbn Haldun sosyal bilimciler tarafından birçok yönden ele alınan ve değerlendirilen bir düşünür olmuştur. Bu değerlendirmeler daha çok onun umran, asabiyet ve devlet görüşleri üzerinedir. Ancak İbn Haldun’un umran, asabiyet, devlet vb. görüşlerini tam anlamıyla anlamak ve aktarabilmemiz için O’nun metodolojisini iyi kavramamız gerekmektedir. Bu anlamda makalemiz İbn Haldun’un anlaşıl- masında asli unsur olarak gördüğümüz metodolojisi üzerine olacaktır. Akıl ve duyuları birlikte hareket ettiren, umranı gerçekçi temelde ele alan, maddi unsurları açıklamalarında kullanan, neden – sonuç ilişkisi içerisinde düzenlilikleri keşfetmek isteyen İbn Haldun hem kendi dönemi için hem de yaşadığımız dönem için oldukça önemli bir düşünürdür. Anahtar Kelimeler: İbn Haldun, Metodoloji, Nedensellik, Sünnetullah Abstract: Ibn Khaldun was a thinker who has been dealt with in many ways by social scientists. These evaluations are mostly about her umran, asabiyah and state views. However, we need to have a good understanding of his methodology in order to fully understand and convey Ibn Khaldun's umran, asabiyah, and state etc. views. In this sense, our article will be based on the methodology we see as the essential element in the understanding of Ibn Khaldun. Ibn Khaldun, who moves the mind and the senses together, takes the umran to a realistic basis and uses it in explaining the material elements, wants to discover the regularities in the cause-effect relationship, is a very important thinker both for his / her period and the period we live. Keywords: Ibn Khaldun, Methodology, Causality, Sunnetullah 1. Giriş İbn Haldun’un metodolojisi içermiş olduğu özellikleri ve dönemi ele alındığında oldukça şaşırtıcı ve dikkat çekicidir. Tarihi ve kendi dönemini anlama ve açıklama yönünde ortaya koymuş olduğu sistematik düşünce sisteminin temelini oluşturan metodolojik görüşleri, İbn Haldun’un felsefini ve zihniyetini anlama konusunda oldukça açıklayıcıdır. Bu ORC-ID: S. Altay 0000-0003-0566-6461 İD