53
Araştırma Makalesi / Research Article
Özet
Amaç: Kekemeliği olan yetişkinleri duygusal boyutta değerlendirmek, bu bireylere uygun müdahaleyi ve
gerektiğinde yönlendirmeleri yapabilmek amacıyla akıcı konuşma bozukluğu mücadele ve kaçınma
davranışı ölçeğini geliştirmek ve ölçeğin geçerlilik, güvenirliliğini belirlemektir. Yöntem: Ölçeğin
geliştirilmesi için kekemeliği olan yetişkinlerden kaçınma ve mücadele davranışlarını anlatan
kompozisyonlar istenmiş, kompozisyonlarda bu duygularla ilgili ifadeler tespit edilerek olumlu / olumsuz
ölçek maddesi olarak düzenlendikten sonra bu maddeler dilbilim uzmanı tarafından incelenmiştir. 30
maddeli, 4’ lü likert tipi ölçeğin kapsam geçerliliği belirlenmiş ve hazırlanan ölçek pilot çalışma olarak 20
akıcı konuşan (5 kadın, 15 erkek), 20 kekemeliği olan katılımcıya (5 kadın, 15 erkek), onayları alınarak
uygulanmıştır. Bulgular: Oluşturulan ölçeğin güvenilirlik analizinde; Cronbach Alpha değerleri kaçınma
ve mücadele davranışı alt boyutu için 0,969 olarak bulunurken, kabullenme davranışı alt boyutu için bu
değer 0,848 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin geçerlilik analizleri için yapılan faktör analizi sonuçlarında
Bartlett's testi her iki parametre için de anlamlı çıkmış olup (p=0,000), Kaiser -Meyer- Olkin sonuçları
kaçınma ve mücadele davranışı alt boyutu için 0.741, kabullenme davranışı alt boyutu için 0.703 olarak
bulunmuştur. Ölçeğin varyans açıklanma oranı 0.50'nin üzerindedir. Sonuç: Çalışmamız sonucunda
geliştirdiğimiz ölçeğin; örneklemin seçildiği evrende çok boyutluluk özelliği taşıdığı, geçerli ve güvenilir
cevaplar elde edildiği belirlenmiştir. a
1
Anahtar Kelimeler: Akıcı konuşma bozukluğu, kekemelik, kaçınma davranışı, mücadele davranışı,
yetişkin.
Abstract
Objective: In order to evaluate the emotional dimension of stuttering and to provide appropriate
intervention and to referral when necessary, to develop “Scale for Determining Avoidance and Struggle
Behaviors in Fluent Speech Disorders” and to determine the validity and reliability of this scale. Method:
In order to develop the scale, compositions describing the avoidance and struggle behaviors of adults who
stutter were requested. Expressions about these emotions in the compositions were identified and arranged
as positive and / or negative scale items, and these items were examined by a linguist. The validity of the
30-item, 4-point Likert-type scale was determined and the scale was applied as a pilot study to 20
participants speaking in normal fluency (5 female, 15 male) and 20 adults who stutter participants (5
female, 15 male). Results: In the reliability analysis of the scale; Cronbach's alpha values were found to
be 0.969 for avoidance and struggle behavior sub-dimension, and 0.848 for acceptance behavior sub-
dimension. For the validity analysis of the scale, Bartlett's test was found to be significant for both
parameters (p = 0.000), Kaiser-Meyer-Olkin results were found to be 0.741 for avoidance and struggle
behavior sub-dimension and 0.703 for acceptance behavior sub-dimension. The variance explanation ratio
of the scale is over 0.50. Conclusion: As a result of the study we developed the scale; It was determined
that the sample was multidimensional in the universe where the sample was selected and valid and reliable
answers were obtained.
Keywords: Fluency speech disorder, stuttering, avoidance behaviour, struggle behaviour, adult.
Alındığı tarih/Received Date:
01.11.2019
Kabul tarihi/Accepted Date:
25.05.2020
Sorumlu yazar: Hale HANÇER
e-mail: halehancer@gmail.com
1
Ankara Üniversitesi Tıp
Fakültesi, Kulak Burun Boğaz
Anabilim Dalı, İşitme, Denge,
Konuşma Bozuklukları Tanı ve
Rehabilitasyon Merkezi, Ankara,
Türkiye
2
Ankara Üniversitesi Tıp
Fakültesi, Kulak Burun Boğaz
Anabilim Dalı, İşitme, Denge,
Konuşma Bozuklukları Tanı ve
Rehabilitasyon Merkezi, Ankara,
Türkiye
© Telif hakkı Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi’ne aittir.
© Copyright belongs to Ankara University Faculty of Health Sciences
Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi (ASBD)
Journal of Ankara Health Sciences (JAHS)
ISSN:2146-328X (print)
e-ISSN: 2618-5989 (online)
DOI: https://www.doi.org/10.46971/ausbid.641492
Akıcı Konuşma Bozukluklarında Kaçınma ve Mücadale
Davranışlarını Belirleme Ölçeği (AKB-KMÖ): Pilot Çalışma
The Scale of Avoiding and Struggle Behavior in Fluent Speech
Disorders (AKB-KMÖ): A Pilot Study
Hale HANÇER
1
Suna YILMAZ
2