Girifl
Anestezikler, bal›klar›n yakalanmas›, tafl›nmas›, sa¤›m
ve cerrahi uygulamalar›nda, araflt›rmalar›n ölçüm ve
tart›m ifllemlerinde kolayl›k sa¤lanmas› ve bu
uygulamalarla ilgili oluflan stres ve olas› ölümlerin
azalt›lmas› amac›yla kullan›lmaktad›r (1). Kinaldin sülfat
(Quinaldine Sulfate: 2-Methylquinoline Sulfate), bal›klarda
yayg›n olarak kullan›lan anesteziklerden biridir. Tekir
bal›klar› üzerinde yap›lan bir çal›flmada, kinaldin sülfat›n
en uygun anestezikler aras›nda yer ald›¤› belirtilmifltir (2).
Bu anestezi¤in, bal›klarda düflük konsantrasyonlarda
yüksek etki gücüne sahip oldu¤u, anesteziden sonra
bal›¤›n tekrar normal durumuna çabuk geldi¤i,
toksisitesinin düflük; ayr›ca, ucuz oldu¤u bildirilmektedir
(3-4). Kinaldin sülfat›n bir bal›k anestezi¤i olarak
öneminin gittikçe artaca¤› vurgulanmaktad›r (5). Ancak,
bal›klarda kas tonusunu art›rmas› (rijitide), eksitasyon ve
hiperaktiviteye neden olmas›, kinaldin sülfat›n olumsuz
özelliklerindendir (6).
Anesteziklerin bal›klarda kullan›lmas› yeni olmas›na
ra¤men, insanlarda ilk olarak 1846 y›l›nda uygulanmaya
bafllanm›flt›r. 1940 y›llar›nda ise anesteziklerin, kas
gevfletici gibi yard›mc› ilaçlarla birlikte kullan›lmas›yla,
modern anesteziyoloji geliflmeye bafllam›flt›r. Modern
Turk J Vet Anim Sci
28 (2004) 1001-1005
© TÜB‹TAK
1001
Farkl› S›cakl›klarda Kinaldin Sülfat›n Diazepam ile Birlikte
Kullan›lmas›n›n Oreochromis niloticus L. 1758 (Cichlidae)
Üzerindeki Anestezik Etkileri*
Mahmut YANAR, Ercüment GENÇ
Çukurova Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, Balcal›, Adana - TÜRK‹YE
Gelifl Tarihi: 05.04.2002
Özet: Farkl› s›cakl›klarda kinaldin sülfat (QS)’›n diazepam (D) ile birlikte kullan›lmas›n›n tilapia (Oreochromis niloticus) (20–25 g)
üzerindeki anestezik etkileri araflt›r›lm›flt›r. QS’nin D ile birlikte kullan›lmas› bal›klardaki anestezi düzeyini artt›rm›flt›r. Bal›klar en
düflükten en yüksek anestezi düzeyine, s›cakl›¤a ba¤l› olarak, QS’nin tek bafl›na kullan›ld›¤› 10 ile 35 mg/l deriflimlerinde girerken, D
(1-2 mg/l) ile birlikte kullan›ld›¤›nda 5 ile 20 mg/l deriflimlerde girmifllerdir. Ayr›ca, QS’nin tek bafl›na kullan›lmas›nda bal›klarda
görülen eksitasyon ve hiperaktivite, D ile birlikte kullan›lmas› durumunda ortadan kalkm›flt›r. Su s›cakl›¤›n›n 18 °C’den 26 °C’ye
ç›kmas›, bal›klar›n anestezi düzeylerini, hafif anestezi düzeyinden orta anestezi düzeyine, orta anestezi düzeyinden derin anestezi
düzeyine ç›kararak bir kademe artt›rm›flt›r.
Anahtar Sözcükler: Oreochromis niloticus, kinaldin sülfat, diazepam, anestezi
Anaesthetic Effects of Quinaldine Sulphate Together with the Use of Diazepam
on Oreochromis niloticus L. 1758 (Cichlidae) at Different Temperatures
Abstract: The anaesthetic effects of quinaldine sulphate (QS) together with diazepam (D) on tilapia (Oreochromis niloticus) (20-25
g) were studied at different temperatures. The application of QS with D significantly increased the anesthesia level of QS in the fish.
Depending on temperature, the fish entered light or deep anesthesia levels with the use of QS alone at 10 or 35 mg/l, compared to
5 or 20 mg/l when used together with D (1-2 mg/l). In addition, when used together with QS, D eliminated the excitement and
hyperactivity of the fish compared to QS alone. A rise in temperature from 18 °C to 26 °C increased the level of anesthesia from
light to medium or from medium to deep.
Key Words: Oreochromis niloticus, quinaldine sulphate, diazepam, anaesthesia
Araflt›rma Makalesi
* Bu çal›flma, Çukurova Üniversitesi Araflt›rma Fonu taraf›ndan SÜF-2000.17’ nolu projeyle desteklenmifltir.