Turkish Studies Educational Sciences Volume 13/19, Summer 2018, p. 895-922 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.14114 ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY Research Article / Araştırma Makalesi Article Info/Makale Bilgisi Received/Geliş: Eylül 2018 Accepted/Kabul: Eylül 2018 Referees/Hakemler: Doç. Dr. Esra LÜLE MERT Dr. Öğr. Üyesi Kadir Kaan BÜYÜKİKİZ This article was checked by iThenticate. ANADİLİ ÖĞRETİMİNDE ÇOK UYARANLI EĞİTİM ORTAMI VE BU ORTAMIN BİLEŞENLERİNİN ÖNEMİ * Sevil HASIRCI ** ÖZET Anadili öğretiminde yaşanılan sorunların temel değişkenlerinden biri, eğitim ortamıdır ve Türkçe öğretiminde istendik bir eğitim ortamı belirlenirken “çok uyaranlı eğitim ortamı”nın gözetilmesi gereği başta Sever (2002) olmak üzere sıklıkla önerilmektedir. Buna karşın anadili eğitim ortamına ilişkin alanyazında yalnızca ögelerin tek tek ele alındığı, ancak bu ögeler arasındaki ilişkinin ayrıntılı ve somut bir biçimde betimlenmediği gözlenmiştir. Çok uyaranlı eğitim ortamı, bir başka deyişle “dil dersliği”, çocuğun öğrenme gereksinmelerine, kişisel, sosyal ve dilsel gelişimlerine uygun, nitelikli uyaranlarla ve çok sayıda araç- gereçle donatılmış bir eğitim ortamını ifade etmektedir. Bu çalışma, çok uyaranlı eğitim ortamının dayandığı temel uyaranların anadili öğretimindeki önemini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Birden çok uyarandan oluşan bir eğitim ortamı olan çok uyaranlı eğitim ortamı ile ilgili genel bir yargıya ulaşmayı amaçlayan bu çalışma, betimsel tarama modeline dayalı bir çalışmadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada yer alan her bir uyaranın ayrı ayrı betimlenmesi ve ortak, benzer olan yönlerinin bütünleştirilmesi nedeniyle tekil tarama modelinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda çok uyaranlı eğitim ortamı; bir eğitim ortamının istendik özellikleri, anadili öğretiminin temel uyaranları ve bu uyaranların önemi olmak üzere üç açıdan ele alınmıştır. Bu çalışmanın sonucunda, sözü edilen eğitim ortamının, uyaranların başat özellikleri kılavuzluğunda birinci sınıftan yükseköğretime değin neden kullanılması gerekliliği belirlenmiş ve bu bağlamda öneride bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Eğitim ortamı, çok uyaranlı eğitim ortamı, anadili öğretiminde uyaranlar, dil dersliği. * Bu çalışma, Prof. Dr. Sedat Sever danışmanlığında yapılan “Türkçe Öğretiminde Çok Uyaranlı Eğitim Ortamlarının Yapılandırılmasına Dönük Bir Model Önerisi (5- 8. Sınıf Örneği)” başlıklı doktora tezinden üretilmiştir. ** Dr. Öğr. Üyesi, Gaziantep Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Bölümü, El-mek: sevilhasirci@gmail.com