1 Marek IDZIOR, PTNSS–2011–SC–186 Wojciech KARPIUK, Maciej BIELIŃSKI, Tomasz BOROWCZYK Analysis of influence of rapeseed oil and diesel fuel injection pres- sure on its spraying and combustion process in compression igni- tion engines Abstract: The paper contains evaluation of influence of rapeseed oil and diesel fuel injection pressure on its spraying and combustion process in compression ignition engines. The analysis was made as two-stage exami- nations. In the first stage - visualization examination - effects of the injection pressure of fuels on the macro- parameters of the streams of the sprayed fuels were examined. Having found during the visualization examina- tions a chance for a possible change in the quality of fuel spraying, “the engine response” to the suggested changes was tested during the engine examinations. The analysis of the obtained results was realized on the basis of a comparison between the toxic compounds and smoke concentration levels while fuelling the engine with bio-fuels. The obtained results were referred to the conventional fuel. Key words: ecology, unprocessed rapeseed oil, spraying, biofuels combustion, CI engines Analiza wplywu ciśnienia wtrysku nieprzetworzonego oleju rzepakowego na jego rozpylenie i spalanie w silnikach o zaplonie samoczynnym Streszczenie: W pracy zawarto ocenę wplywu generowanego ciśnienia wtrysku nieprzetworzonego biopaliwa rzepakowego na jego rozpylenie i spalanie w silnikach o zaplonie samoczynnym. Analiza skladala się z dwóch etapów. W pierwszym z nich, na stanowisku do badań wizualizacyjnych, sprawdzano oddzialywanie ciśnienia wtrysku paliw na parametry makrostrukturalne strug rozpylanych paliw. Po stwierdzeniu w etapie badań wizu- alizacyjnych możliwości zmiany jakości rozpylenia paliw, w fazie badań silnikowych dokonano sprawdzenia „odpowiedzi” silnika na zaproponowane zmiany. Analiza uzyskanych rezultatów zrealizowana zostala na pod- stawie porównania poziomów stężeń związków szkodliwych i zadymienia zarejestrowanych przy zasilaniu silnika biopaliwami. Otrzymane wyniki odnoszono do paliwa konwencjonalnego. Slowa kluczowe: ekologia, nieprzetworzony olej rzepakowy, rozpylenie, spalanie biopaliw, silniki o ZS 1. Wprowadzenie Przedmiotem przeprowadzonych badań był pro- ces rozpylenia i spalania oleju rzepakowego nie- przetworzonego (OR) i oleju napędowego (ON). Badania składały się z etapu pozasilnikowego, w trakcie którego przeprowadzono wizualizacyjne badania rozpylenia paliw oraz etapu silnikowego, w którym na podstawie pomiarów emisyjnych doko- nano sprawdzenia słuszności proponowanych zmian. Na drodze szczegółowych pomiarów rozpylenia paliwa konwencjonalnego i biopaliw, w etapie pierwszym sprawdzano wpływ ciśnienia wtrysku na: • zasięgi strug L s , • kąty rozwarcia stożków strug α s , • powierzchnie strug V s , • prędkość rozchodzenia się czoła strug V sc . Po stwierdzeniu w etapie badań wizualizacyj- nych możliwości istotnego zmieniania rozpylenia paliw, w fazie badań silnikowych dokonano spraw- dzenia wpływu ciśnienia wtrysku na skuteczność obniżania stężeń wybranych wskaźników emisyj- nych powstających przy zasilaniu silnika biopali- wami rzepakowymi. Ocena uzyskiwanych rezultatów zrealizowana została na podstawie porównania poziomów stężeń związków szkodliwych i zadymienia, otrzymane wyniki odnoszono do paliwa konwencjonalnego. Pomiary wybranych wskaźników ekologicznych przeprowadzono dzięki dwóm analizatorom. Za ich pośrednictwem możliwe było poznanie wartości stężeń podstawowych związków toksycznych w spalinach emitowanych przez silnik oraz ocena zadymienia spalin. 2. Stanowiska badawcze Pierwszy etap badań, tj. badania wizualizacyjne wtryskiwanych strug paliw, wykonano na specjal- nie do tego celu skonstruowanym stanowisku poza- silnikowym. Podczas pomiarów rejestrowano roz- pylenie paliw z wtryskiwacza umieszczonego w komorze otwartej, w której panowały warunki oto- czenia. Schemat najważniejszych elementów sta-