Uwagi wstępne Poniższe rozważania dotyczą problemu wykazania speł- nienia przesłanek okresu zatrudnienia w „szczególnych warunkach” lub „w szczególnym charakterze” w przy- padku domagania się przyznania tzw. wcześniejszej emerytury. Przepisy art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Spo- łecznych (tj. DzU z 2013 r. poz. 1440 ze zm.; dalej: usta- wa emerytalna) zawierają unormowanie, zgodnie z któ- rym ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewi- dzianego w przepisach art. 32, 33, 39 i 40 wyżej wskaza- nej ustawy, jeżeli w dniu jej wejścia w życie osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat — dla kobiet i 65 lat — dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w przepisach art. 27 niniejszej ustawy. Przypadki zatrudnienia kwalifikowane jako zatrudnie- nie w szczególnych warunkach lub w szczególnym cha- rakterze określają przepisy rozporządzenia Rady Mini- strów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (DzU nr 8, poz. 43 ze zm.; dalej: rozporządzenie). Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 roz- 26 12/2015    - Kwestia spełnienia przesłanek okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach dla celów emerytalnych w świetle orzecznictwa sądowego Question of fulfillment of prerequisites for employment period ‘in special conditions‘ or ‘in special capacity‘ in light of the court jurisdiction Anna Musiala doktor habilitowany, adiunkt w Katedrze Prawa Pracy i Prawa Socjalnego, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Streszczenie Przepisy art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zawierają unormowanie, zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w przepisach art. 32, 33, 39 i 40 tej ustawy, jeżeli w dniu jej wejścia w życie osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 tej ustawy. Najwięcej problemów związanych z orzekaniem na podstawie wyżej wskazanych przepisów dotyczy wykazania spełnienia przesłanki wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze "stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku". Słowa kluczowe: emerytura w obniżonym wieku, praca w szczególnych warunkach, praca w szczególnym charakterze. Summary The provisions of Art. 184 of the Act on Old Age and Disability Pensions from Social Insurance Fund dated 17 December 1998 stipulate that the insured born after 31 December 1948 are entitled to an old age pension as soon as they reach the age specified by the regulations of Articles 32, 33, 39 and 40 of the aforementioned Act, if at the date this Act is enforced they have had: i) an employment period in special conditions or in special capacity required by the existing regulations in order to grant an old age pension entitlement at the age of less than 60 years for women and 65 for men, and ii) a premium period paid and a premium period not paid, as referred to in the provisions of Art. 27 of the said Act. Most of the problems related with decision-taking process on the basis of the above regulations concerns the fulfillment of prerequisites for the performance of work in special conditions or in special capacity 'regularly and full time for a given job'. Keywords: old age pension at an earlier age, work in 'special conditions', work in 'special capacity'. PiZS 12_2015.qxd 2015-12-10 16:55 Page 26