www.biodicon.com Biological Diversity and Conservation
ISSN 1308-8084 Online ISSN 1308-5301 Print
Research article/Araştırma makalesi
13/1 (2020) 44-61
DOI: 10.46309/biodicon.2020.730293
The Ethnobotanical investigation of Yaslıca town and Arıkök neighborhood (Şanlıurfa/Turkey)
Sultan ASLAN
1
, Hasan AKAN
*1
, Hatice PEKMEZ
2
ORCID: 0000-0002-3033-4349
1
Harran University, Faculty of Arts and Sciences, Department of Biology, Sanliurfa, Turkey
2
Gaziantep University, Naci Topçuoğlu Vocational High School of Higher Education, Gaziantep, Turkey
Abstract
This research was carried out to evaluate the plants grown in Yaslıca Town and Arıkök neighborhood in Bozova
district of Şanlıurfa province between 2017-2019. 31 people living in this region were interviewed. 8 (26%) of those
between the ages of 30-40, 2 (6%) of those between the ages of 40-50, 5 (16%) of those between the ages of 50-60, 8 (%
of those aged between 60 and 70) 26), people between the ages of 70-80 are 5 (16%) and 3 (10%) over 80. 95 taxa
belonging to 42 families were determined from the study area. The first 5 families with the highest taxa among the plants
determined to be used are Asteraceae 14 (34%), Lamiaceae 11 (27%), Fabaceae 6 (15%), Brassicaeae 5 (12%) and
Rosaceae 5 (12%).53 of the plants in the study are medicinal, 51 of them are food, one of them is mushroom ( Terfezia
boudieri), 6 of them are animal feed, 3 of them will be burned, 9 of them are ornamental plants, 5 of them are broom, 2
of them are evil, 2 of them dyes, 2 harbors of spring, 2 fragrances, 1 toy and 2 poisonous.
Key words: Şanlıurfa, ethnobotanic, Bozova, Yaslıca, Arıkök
---------- ----------
Yaslıca beldesi ve Arıkök mahallesi (Şanlıurfa)’nin etnobotanik açıdan araştırılması
Özet
Bu araştırma 2017–2019 yılları arasında Şanlıurfa ili Bozova ilçesinde Yaslıca Beldesi ve Arıkök mahallesinde
yetişen bitkileri etnobotanik açıdan değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Bu bölgede yaşayan 31 kişi ile görüşülmüştür.
Kaynak kişilerden 30-40 yaş arasında olanlar 8 (% 26) kişi, 40-50 yaş arasında olanlar 2 (% 6) kişi, 50-60 yaş arasında
olanlar 5 (% 16) kişi, 60-70 yaş arasında olanlar 8 (%26) kişi, 70-80 yaş arasında olanlar 5 (% 16) kişi ve 80 yaş üstü 3
(%10) kişidir. Çalışma alanından 42 familyaya ait 95 takson belirlenmiştir. Kulllanımı belirlenen bitkilerden en fazla
taksona sahip ilk 5 familyayı sırası ile Asteraceae 14 (% 34), Lamiaceae 11 (% 27), Fabaceae 6 (% 15), Brassicaeae 5
(%12) ve Rosaceae 5 (% 12)’dır. Çalışmadaki bitkilerin 53’ünün tıbbi, 51’inin gıda, gıdalar içerisinde biri mantar
(Terfezia boudieri), 6’sı hayvan yemi, 3’ü yakacak, 9’u süs bitkisi, 5’i süpürge, 2’si nazarlık, 2’si boyar madde, 2’si
baharın habercisi, 2’si güzel koku, 1’i oyuncak ve 2’si de zehirli olarak tespit edilmiştir .
Anahtar kelimeler: Arıkök, Bozova, Etnobotanik, Şanlıurfa, Yaslıca
1. Giriş
Dünyanın var oluşundan günümüze kadar insanlar ve bitkiler arasındaki bağ sonucunda, etnobotanik bilimi
ortaya çıkmıştır [1]. İnsanoğlu besin eldesi ve çeşitli hastalıkların tedavisi için bitkilerden faydalanmıştır [2]. Deneme
yanılma sonucu elde edilen bilgiler nesilden nesile yani atalarımızdan bizlere aktarılarak bugünlere kadar başarılı bir
şekilde gelebilmiştir [3-4]. Etnobotanik, ilk defa 1896 yılında, Profesör John W. Harshberger tarafından, belirli bir
bölgedeki halkın doğa tarihinin incelenmesi amacı ile kullanılmaya başlanmış olup, “bitkilerin yöre halkı tarafından
kullanılması” olarak tanımlanmıştır. Etnobotanik ile ilgili bir başka tanımlama ise farklı insan topluluklarındaki bitki-
*
Corresponding author / Haberleşmeden sorumlu yazar: Tel.: +904143181701; Fax.: +904143183541; E-mail: hakan@harran.edu.tr
© Copyright 2020 by Biological Diversity and Conservation Geliş tarihi: 20.09.2019; Yayınlanma tarihi: 15.04.2020 BioDiCon. 859-1019