www.biodicon.com Biological Diversity and Conservation ISSN 1308-8084 Online ISSN 1308-5301 Print Research article/Araştırma makalesi 13/1 (2020) 44-61 DOI: 10.46309/biodicon.2020.730293 The Ethnobotanical investigation of Yaslıca town and Arıkök neighborhood (Şanlıurfa/Turkey) Sultan ASLAN 1 , Hasan AKAN *1 , Hatice PEKMEZ 2 ORCID: 0000-0002-3033-4349 1 Harran University, Faculty of Arts and Sciences, Department of Biology, Sanliurfa, Turkey 2 Gaziantep University, Naci Topçuoğlu Vocational High School of Higher Education, Gaziantep, Turkey Abstract This research was carried out to evaluate the plants grown in Yaslıca Town and Arıkök neighborhood in Bozova district of Şanlıurfa province between 2017-2019. 31 people living in this region were interviewed. 8 (26%) of those between the ages of 30-40, 2 (6%) of those between the ages of 40-50, 5 (16%) of those between the ages of 50-60, 8 (% of those aged between 60 and 70) 26), people between the ages of 70-80 are 5 (16%) and 3 (10%) over 80. 95 taxa belonging to 42 families were determined from the study area. The first 5 families with the highest taxa among the plants determined to be used are Asteraceae 14 (34%), Lamiaceae 11 (27%), Fabaceae 6 (15%), Brassicaeae 5 (12%) and Rosaceae 5 (12%).53 of the plants in the study are medicinal, 51 of them are food, one of them is mushroom ( Terfezia boudieri), 6 of them are animal feed, 3 of them will be burned, 9 of them are ornamental plants, 5 of them are broom, 2 of them are evil, 2 of them dyes, 2 harbors of spring, 2 fragrances, 1 toy and 2 poisonous. Key words: Şanlıurfa, ethnobotanic, Bozova, Yaslıca, Arıkök ---------- ---------- Yaslıca beldesi ve Arıkök mahallesi (Şanlıurfa)’nin etnobotanik açıdan araştırılması Özet Bu araştırma 2017–2019 yılları arasında Şanlıurfa ili Bozova ilçesinde Yaslıca Beldesi ve Arıkök mahallesinde yetişen bitkileri etnobotanik açıdan değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Bu bölgede yaşayan 31 kişi ile görüşülmüştür. Kaynak kişilerden 30-40 yaş arasında olanlar 8 (% 26) kişi, 40-50 yaş arasında olanlar 2 (% 6) kişi, 50-60 yaş arasında olanlar 5 (% 16) kişi, 60-70 yaş arasında olanlar 8 (%26) kişi, 70-80 yaş arasında olanlar 5 (% 16) kişi ve 80 yaş üstü 3 (%10) kişidir. Çalışma alanından 42 familyaya ait 95 takson belirlenmiştir. Kulllanımı belirlenen bitkilerden en fazla taksona sahip ilk 5 familyayı sırası ile Asteraceae 14 (% 34), Lamiaceae 11 (% 27), Fabaceae 6 (% 15), Brassicaeae 5 (%12) ve Rosaceae 5 (% 12)’dır. Çalışmadaki bitkilerin 53’ünün tıbbi, 51’inin gıda, gıdalar içerisinde biri mantar (Terfezia boudieri), 6’sı hayvan yemi, 3’ü yakacak, 9’u süs bitkisi, 5’i süpürge, 2’si nazarlık, 2’si boyar madde, 2’si baharın habercisi, 2’si güzel koku, 1’i oyuncak ve 2’si de zehirli olarak tespit edilmiştir . Anahtar kelimeler: Arıkök, Bozova, Etnobotanik, Şanlıurfa, Yaslıca 1. Giriş Dünyanın var oluşundan günümüze kadar insanlar ve bitkiler arasındaki bağ sonucunda, etnobotanik bilimi ortaya çıkmıştır [1]. İnsanoğlu besin eldesi ve çeşitli hastalıkların tedavisi için bitkilerden faydalanmıştır [2]. Deneme yanılma sonucu elde edilen bilgiler nesilden nesile yani atalarımızdan bizlere aktarılarak bugünlere kadar başarılı bir şekilde gelebilmiştir [3-4]. Etnobotanik, ilk defa 1896 yılında, Profesör John W. Harshberger tarafından, belirli bir bölgedeki halkın doğa tarihinin incelenmesi amacı ile kullanılmaya başlanmış olup, “bitkilerin yöre halkı tarafından kullanılması” olarak tanımlanmıştır. Etnobotanik ile ilgili bir başka tanımlama ise farklı insan topluluklarındaki bitki- * Corresponding author / Haberleşmeden sorumlu yazar: Tel.: +904143181701; Fax.: +904143183541; E-mail: hakan@harran.edu.tr © Copyright 2020 by Biological Diversity and Conservation Geliş tarihi: 20.09.2019; Yayınlanma tarihi: 15.04.2020 BioDiCon. 859-1019