Turk J Anaesth Reanim 2013; 41: 111-4 Ratlarda Gece veya Gündüz İzofuran Uygulaması Plazma Melatonin Düzeyini Etkiler Day vs. Night Administration of Isofurane Afects Plasma Melatonin Levels in Rats Giriş A nestezi ve cerrahi uygulamaları fizyolojik sirkadiyen ritimleri bozabilmekte ve uyku bozuklukları, yorgunluk ve delirium gibi komplikasyonlara neden olabilmektedir (1). Sirkadiyen ritmin düzenlenmesinde görevli hormonlardan biri melatonindir (2). Melatoninin ayrıca antioksidan, onkostatik, antiinfamatuar ve antikonvülzan etkileri ve reprodüktif aksın düzenlenmesi gibi önemli fizyolojik işlevleri de bulunmaktadır (2, 3). Melatonin sentezi ve salınımı karanlıkta uyarılırken, ışık ile baskılanmaktadır (2). Yapılan iki farklı çalışmada, gündüz saatlerindeki ameliyatlarda anestezi sonrası ilk gece melatonin düzeylerinin düştüğü gösterilmiştir (4- 6). Arai ve ark. (7) izofuran kullanımının melatonin düzeylerinde artışa, sevofuranın ise düşüşe neden olduğunu bildirmişlerdir. Gündüz saatlerinde uygulanan propofol anestezisinin melatoninin sirkadiyen ritminde kaymaya neden olduğu saptanmıştır (8). Ketaminin gece ve gündüz uygulanmasının, veriliş zamanına göre melatoninin sirkadiyen ritminde faz kaymasına neden olduğu, pentobarbitalin ise böyle bir etkisinin gösterilemediği bildirilmiştir (1). İnhalasyon ajanlarının gece veya gündüz uygulanmasının melatonin düzeylerine etkisi bilinmemektedir. Bu çalışmada, izofuranın yavru ratlarda gece-gündüz uygulamasının plazma melatonin düzeyi üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yazışma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Elvan Öçmen, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye Tel: +90 232 412 28 21 E-posta: elvan.ocmen@deu.edu.tr ©Telif Hakkı 2013 Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği - Makale metnine www.jtaics.org web sayfasından ulaşılabilir. ©Copyright 2013 by Turkish Anaesthesiology and Intensive Care Society - Available online at www.jtaics.org Geliş Tarihi / Received : 09.01.2013 Kabul Tarihi / Accepted : 22.02.2013 Çevrimiçi Yayın Tarihi / Available Online Date : 23.05.2013 DOI: 10.5152/TJAR.2013.38 Füsun Özkaya 1 , Elvan Öçmen 1 , Pınar Akan 2 , Özlem Calan 2 , Özgür Özel 1 , Sibel Ergürz 1 , Ali Günerli 1 , Ali Necati Gökmen 1 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye 2 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Biyokimya Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye Özgün Araştırma / Original Article 111 Objective: Melatonin synthesis in the pineal gland shows a circadian rhythm and reaches its maximum level during the phase of darkness. Sur- gery and anaesthesia afect melatonin secretion and endocrine function. Te aim of this study was to investigate the efects of isofurane anaesthesia during night vs. day on plasma melatonin level in rats. Methods: Twenty–six 15-day-old male rats were included and divided into 4 groups by randomization. Isofurane (1.5%) was administered be- tween 07:00 pm and 01:00 am (night group) or 07:00 am and 01:00 pm (day group) in winter; 6 L min -1 of oxygen was administered to control groups during the same time periods. At the end of 6 hours the rats were sacrifced and blood samples were taken. Blood samples were centrifuged and plasma melatonin levels were measured by enzyme-linked immuno- sorbent assay (ELISA). Results: When Group Gc-I (night-isofurane) was compared with Group Gc-K (night-control), Group Gc-I with Group Gn-I (day-isofurane), and Group Gc-K with Group Gn-K (day-control), no signifcant diferences were found in plasma melatonin levels (p=0.132, p=0.180 and p=0.065, respectively). When Group Gn-I was compared with Group Gn-K, plasma melatonin levels were signifcantly increased in Group Gn-I (p=0.009). Conclusion: It was concluded that 1.5% isofurane administered over 6 hours in 15 day old rats increases plasma melatonin levels signifcantly in the daytime but does not afect them at night. Key Words: Isofurane, rat, circadian rhythm, melatonin Amaç: Pineal bezde melatonin sentezi sirkadiyen bir ritim gösterir ve ka- ranlık faz boyunca maksimum düzeyine ulaşır. Anestezi ve cerrahi uygu- lamalar, melatonin salgısını ve endokrin fonksiyonunu etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı ratlarda gece-gündüz izofuran uygulamasının plazma melatonin düzeyi üzerine etkisinin araştırılmasıdır. Yöntemler: Çalışmaya 15 günlük erkek cinsiyette 26 adet rat alındı ve rastgele 4 gruba ayrıldı. Ratlara kış döneminde 19:00-01:00 (gece grubu) ve 07:00-13:00 (gündüz grubu) saatleri arasında %1,5 izofuran ile anes- tezi uygulandı ve kontrol gruplarına aynı zaman süresince 6 L dk -1 akım hızında oksijen uygulandı. Altı saatlik sürenin sonunda kan örnekleri alın- dıktan sonra ratlar sakrifiye edildi. Alınan kanlardan santrifüj edilerek elde edilen plazmalarda melatonin düzeyleri enzim ilintili immün test (ELISA) yöntemi ile ölçüldü. Bulgular: Grup Gc-İ (gece-izofuran) ile Grup Gc-K (gece-kontrol), Grup Gc-İ ile Grup Gn-İ (gündüz-izofuran), Grup Gc-K ile Grup Gn-K (gün- düz-kontrol) karşılaştırıldığında plazma melatonin düzeyleri açısından an- lamlı fark saptanmadı (sırasıyla p=0,132, p=0,180, p=0,065). Grup Gn-İ ile Grup Gn-K karşılaştırıldığında plazma melatonin düzeyi Grup Gn-İ’de anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p=0,009). Sonuç: On beş günlük ratlarda altı saatlik %1,5 konsantrasyonda uygula- nan izofuranın, gündüz uygulamasında plazma melatonin düzeyini artır- dığı, gece uygulamasında ise etkilemediği saptandı. Anahtar Kelimeler: İzofuran, rat, sirkadiyen ritim, melatonin Özet / Abstract