Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 8/13 Fall 2013, p. 1145-1156, ANKARA-TURKEY BOŞNAKÇA’DAKİ TÜRKÇE YAPIM EKLERİ VE KULLANILIŞLARI * Abidin KARASU ** ÖZET Balkanlardaki Türk varlığı, Osmanlının bölgeye gelmesinden çok önceki asırlara uzanmaktadır. Türk dili ve kültürünün bölgedeki büyük etkisi, Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkan coğrafyasına yerleşmesiyle sağlanacaktır. Bu dönemde Balkan toplumları yapısal olarak büyük değişiklikler geçireceklerdir. Türkler ve Boşnaklar arasındaki kültür ve dil etkileşimi 1463 yılında Fatih Sultan Mehmet’in Bosna’yı fethiyle başlamıştır. Bu süre zarfında Türkçe, Balkanların iletişim dili haline gelerek asırlar boyunca barış ve istikrar dili görevini gördü. Türkçe, Balkan dillerine binlerce kelimenin yanında birçok gramatikal yapı ve şekil vermiştir. Boşnakça’ ya geçen önemli gramatikal yapılardan biri Türkçe yapım ekleridir. Türkçe vasıtasıyla Boşnak diline geçen bu ekler, Türkçe kelimelere getirilmesinin yanında Boşnakça kelimelerde de kullanılmıştır. Türkçe yapım ekleri, Boşnakça’ ya ayrı bir işleklik kabiliyeti ve zenginlik katmışlardır. Türkçenin Boşnak diline gramer unsurları vermesi, iki dilin etkileşiminin ulaştığı seviyeyi yansıtır. Dünyada çok az sayıdaki dil, başka bir dile gramer unsurları vermiştir. Türkçenin Balkan coğrafyasındaki dillere ve özelikle Boşnak diline verdiği birçok gramer unsuru Türkçenin bu coğrafyadaki gücünün ispatıdır. meslek ekleri -cı/-ci/-cu/-cü/-çı/-çi/-çu/-çü >-džija / -džije / -cija / -čija / -ćija; sıfat ekleri -lı/-li/-lu/-lü >-lija/ -lije/ -li; olumsuz sıfat eki - sız/-siz/-suz/-süz > -suz; araç, yer ve meslek adları yapmak için kullanılan kavram ekleri -lık / -lik /-luk /-lük > -luk; küçültme ekleri - cık/-cik/-cuk/-cük/-çık/-çik/-çuk/-çük >-šica ve-čik ; -la-ma/-le-me > -la- ma; -tı/-ti/-tu/-tü > -tija ; -ćar/-ćer > -kâr / -ker ekleri Boşnakça'ya Türkçe vasıtasıyla geçmiş eklerdir. Çalışmada Boşnak dilindeki Türkçe yapım ekleri tespit edilerek bu eklerin bulunduğu kelimeler ve kullanılışları incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Boşnakça, Gramatikal etki, Yapım ekleri, Balkanlar, Türkçe * Bu makale Crosscheck sistemi tarafından taranmış ve bu sistem sonuçlarına göre orijinal bir makale olduğu tespit edilmiştir. ** Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili Ve Edebiyatı Doktora Öğrencisi, El -mek: abidinkarasu@hotmail.com