Türk Üstün Zekâ ve Eğitim Dergisi Turkish Journal of Giftedness and Education 2018, Cilt 8, Sayı 1, 83-85 2018, Volume 8, Issue 1, 83-85 1 Araş. Gör., Anadolu Üniversitesi, Türkiye; nazmiyeo@anadolu.edu.tr 2 Araş. Gör., Anadolu Üniversitesi, Türkiye ©Türk Üstün Zekâ ve Eğitim Dergisi/Turkish Journal of Giftedness & Education ISSN 2146-3832, http://www.tuzed.org KİTAP İNCELEMELERİ Üstün Yeteneklilerin Tanılanması Yazar: Çok Yazarlı Editör: Prof. Dr. Uğur Sak Basım Bilgileri: 2018, Vize Yayıncılık İnceleyen: N. Nazlı Özdemir 1 & Bilge Bal-Sezerel 2 Editör bu kitabın önsözünde tanılamanın gerekçesini birey-aile-toplum üçlemesinin elde edeceği fayda üzerinden tartışmış ve üstün yetenekli öğrencileri tanılamanın pek çok yolu olduğunu vurgulamıştır. Tanılamada başarı testlerinden yetenek testlerine, zeka testlerinden gözlem değerlendirmelerine kadar geniş bir ölçme aracı yelpazesinin bulunduğuna ve giderek dikkat çeken portfolyo değerlendirmeleri, performansa dayalı değerlendirme ve dinamik değerlendirme yöntemlerinin olduğuna ve hatasız bir tanılamanın olamayacağına vurgu yapmıştır. Kitap on bir bölümden oluşmaktadır. İlk üç bölümde özel yeteneklilerin tanılanması ile ilgili genel bilgilere, tanılama süreçlerine ve zeka testlerine genel bir bakış sunulmuştur. İlerleyen bölümlerde ise farklı tanılama yöntemlerine ve üstün yetenekliler arasındaki özel grupların tanılanmasına yönelik konulara, son bölümde ise üstün yeteneklilerin tanılanmasında var olan güncel sorunlara yer verilmiştir. Birinci bölümde üstün yetenek kavramı, genel ve çağdaş yaklaşımlar ışığında incelenmiştir. Bölümün ilerleyen kısımlarında tanılamanın amacının programa öğrenci seçmek veya bireysel tanılamalar yapmak olduğu vurgulanmıştır. Tanılama uygulamalarının yasal ve bilimsel dayanakları Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Üstün Zekalı Çocuklar Derneği (NAGC) standartları çerçevesinde değerlendirilmiş ve Türkiye’de özel yeteneklilerin eğitiminin yasal dayanakları incelenmiştir. İkinci bölümde öncelikle üstün yetenekli öğrencileri tanılama aşamalarına yer verilmiştir. Tanılama aşamaları, duyuru-başvuru aşaması, tarama-aday gösterme-yönlendirme aşaması, test ölçme aşaması ve son olarak karar verme aşaması olmak üzere dört başlıkta incelenmiştir. Norm tabanlı, örneklem tabanlı ve ölçüt tabanlı tanılama yöntemlerinden bahsedilmiştir. Tanılama yaklaşımları ise bireye dayalı ve programa dayalı tanılama olmak üzere iki farklı başlıkta değerlendirilmiştir. Bölümün sonunda Türkiye’deki tanılama sistemleri Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı BİLSEM’ler ve üniversite destekli Üstün Yetenekliler Eğitim Programları (ÜYEP) örnekleri çerçevesinde irdelenmiştir. Üçüncü bölüm zeka testlerinin tarihsel süreç içerisindeki değişimi ve gelişimi ile başlamış ve bu sürecin Türkiye’deki örnekleri incelenerek devam etmiştir. Bölümde zeka testleri bireysel