Gönderim Tarihi/Received Date: 27.09.2021 Kabul Tarihi/Accepted Date: 15.11.2021 Yayın Tarihi/Published Date: 10.12.2021 DOI Number: 10.46250/kulturder.1001641 Kültür Araştırmaları Dergisi, 2021, 11: 302-308 Kitap İncelemesi Book Review 302 TARİHİ TÜRK LEHÇELERİ VE TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SESLERİN KULLANIM SIKLIĞI The Frequency of Use of Sounds in Historical Turkish Dialects and Turkey Turkish Rumeysa KÖROĞLU  ÖZ Türk dili, dünyada yaşayan en eski diller arasında yer almaktadır. Türk dilinin yazılı belgelerle takibi Orhun Yazıtları ile 8. yüzyılda başlamıştır. Sonraki yüzyıllarda Türk milletinin farklı coğrafyalara dağılmasıyla Türk dili de yayılma, değişme ve gelişme göstermiştir. Bu yayılım süresince ünlü ve ünsüz seslerin her dönemde kelime başı, kelime içi ve kelime sonunda kullanımları ve kullanım oranlarında değişiklikler ol- muştur. Gökçen Durukoğlu, Köktürk Türkçesi, Uygur Türkçesi, Karahanlı Türkçesi, Harezm Türkçesi, Kıpçak Türkçesi, Çağatay Türkçesi, Eski Oğuz Türkçesi, Osmanlı Türkçesi ve Türkiye Türkçesi dâhil olmak üzere Türkçenin ilk yazılı belgelerinin bu- lunduğu 8. yüzyıldan günümüze kadar olan dokuz dönemde belirlediği eserleri ince- leyerek ünlü ve ünsüz seslerin kullanım sıklığını belirtmiştir. Toplamda 8971 kelime, kök, ek ayrımı yapılmadan metin içerisinde tekrar eden kelimeler tekrar sayılarınca esere dâhil edilmiştir. Seslerin kullanım sıklığı dönemler arasında karşılaştırılmış, grafikler ve yüzde oranlarıyla da gösterilmiştir. Bugüne kadar ünlü ve ünsüzlerle ilgili araştırmacılar tarafından birçok tanım yapılmış, görüş ortaya atılmış, çeşitli tez ve makale çalışmaları yürütülmüştür; fakat şimdiye kadar bu seslerin oranlarını dö- nemlere göre kelime başı, kelime içi ve kelime sonunda tespit eden benzer bir çalış- ma bulunmamaktadır. Anahtar Sözcükler: yeni Türk dili, tarihi Türk lehçeleri, ünlüler, ünsüzler, Gökçen Du- rukoğlu. ABSTRACT The Turkish language is among the oldest living languages in the world. The follow up of the Turkish language with written documents started with the Orkhon Inscrip- tions in the 8 th century. In the following centuries, with the dispersal of the Turkish nation to different geographies, the Turkish language also spread, changed and  Yüksek Lisans Öğrencisi. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, İstanbul/Türkiye. E-posta: rrumeysakoroglu1@gmail.com ORCID: 0000-0002- 2324-7175. This article was checked by Turnitin.