11 Mak. Vet. Preg. Vol. 32, Br.2; 11 - 22, 2009 / Mak. Vet. Rew. Vol. 32, No. 2; 11 - 22, 2009 VOVED Pri izu~uvawe na aspektite na blagosostojba na `ivotnite vo modernite intenzivni sistemi na odgleduvawe, mnogu ~esto `ivinata se izbira kako model za AKTIVNOST NA NEKOI ENZIMI VO SERUM KAJ PILIWA VO PRVATA NEDELA PO VEDEWE VO USLOVI NA GLADUVAWE I @EDNEEWE Blagoevska Katerina 1 , Stojkovski Velimir 1 , Dodovski Aleksandar 2 , Markovska-Go{i} Bo`idarka 4 , Prodanov Risto 3 1 Katedra za Biohemija i Biologija na kletka, Fakultet za veterinarna medicina - Skopje, 2 Veterinaren institut, Fakultet za veterinarna medicina - Skopje, 3 Katedra za Ishrana na doma{ni `ivotni, Fakultet za veterinarna medicina - Skopje, 4 Institut za fiziologija i biohemija, Institut za Biologija, Prirodno-matemati~ki fakultet - Skopje e-mail: katerinab@fvm.ukim.edu.mk ABSTRAKT Odreduvaweto na enzimskata aktivnost vo serum, organi i tkiva, vo posledniva decenija dobiva sé pogolemo zna~ewe vo veterinarnata medicina, osobeno pri ranoto otkrivawe i dijagnosticirawe na razli~ni naru{uvawa vo metabolizmot i proizvodnite procesi na `ivotnite. Faktot deka vo prvata nedela po vedeweto kaj piliwata se slu~uvaat va`ni fiziolo{ki promeni, kako i mo`nosta vo prvite 24-48 ~asa da bidat izlo`eni na stres predizvikan od transportot do `ivinarnicite i nedostig na hrana i voda, ja dozvoluva pretpostavkata deka vo aktivnosta na serumskite enzimi vo tekot na prvata nedela se slu~uvaat zna~ajni promeni, {to neminovno bi se odrazilo na nivnoto dijagnosti~ko zna~ewe. Celta na trudot e da se ispita vlijanieto na sedumdnevno gladuvawe i `edneewe, oddelno i zaedno, vrz serumskata aktivnost na alanin aminotransferaza, aspartat aminotransferaza, kreatin fosfokinaza, laktat dehidrogenazaga, alkalna fosfataza i gama glutamiltransferaza. Istovremeno ispitano e i vlijanieto na ovie dva stres faktori vrz telesnata masa, op{tata klini~ka slika na piliwata, kako i vrz krvnata slika. Rezultatite od ispituvaweto uka`uvaat na toa deka gladuvaweto i `edneeweto, oddelno i zaedno, vo tekot na sedumdnevnoto ispituvawe ja naru{uvaat homeostazata vo organizmot na piliwata. Klu~ni zborovi: piliwa, gladuvawe, `edneewe, enzimi, serum detalni ispituvawa, pred sé poradi faktot deka za izu~uvawe mo`e da se koristat golem broj na edinki pod ist krov. [to se odnesuva do vlijanieto na razli~ni stresogeni stimulusi vrz proizvodnite performansi na `ivinata, fiziolo{kiot odgovor na UDK: 636.5.053.09 : 612.128