Cilt/Volume:1 Yıl/Year:2022 Sayı/Issue:1 Geliş/Received: 01 Nisan/April 2022 Kabul/Accepted: 26 Nisan/April 2022 Yayın/Published: 29 Nisan/April 2022 58 MERMER HEYKELLER ÜZERİNDEKİ PİGMENTLERİN ARKEOMETRİK İNCELEMELERİ Archaeometric Investigation of The Pigments on Marble Statues Ahmet Sansar * Ali Akın Akyol  Öz Mermer heykeller, uzun bir süre boyunca insanlar tarafından renksiz, beyaz olarak algılanmıştır. Ancak orijinal yapımlarında genellikle renklendirilerek oluşturulmuşlardır. Bu durum uzun bir süre anlaşılamamıştır. Zamanla heykeller ile ilgili araştırmalar ve gelişen teknolojik yöntemler bu durumun aydınlatılmasına olanak sağlamıştır. Heykeller ile il gili renk araştırmaları 19. yüzyılda başlamıştır. Bu dönemde teknoloji tam anlamıyla gelişmediği için görsel analizler yapılarak elde edilen veriler kayıt altına alınmıştır. 1960 yılında ultraviyole ile mermer heykeller üzerindeki gözle görülemeyen renklerin görünür hale getirilmesi, heykeller üzerinde renkliliğin daha detaylı ve bilimsel olarak incelenmesine olanak sağlamıştır. Günümüzde heykeller üzerinde renklilik ile ilgili yapılan incelemelerin çoğunun temelini ultraviyole floresans oluşturmuştur. Bu çalışmalarda görsel, mikroskobik ve spektroskopik incelemeler kombine olarak kullanılarak daha sağlıklı ve nitelikli bilgilere ulaşılmıştır. Yapılan incelemelerde tahribatsız analiz yöntemleri tercih edilmiştir. Çünkü heykeller üzerindeki pigment kalıntılarından numune alımının yapılması, eser üzerinde geri dönüşü olmayan malzeme kayıplarına neden olabilmektedir. Ayrıca heykeller üzerindeki pigment kalıntıları oldukça az olduğu için bu tür analiz çalışmalarında, numune alımı yapılmadan in-situ incelemeler yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Heykel, Renk, Spektroskopi, Analiz, Arkeometri Abstract Marble sculptures have been perceived by people as colorless white for a long time. However, in their original productions, they were usually created by coloring. This situation was not understood for a long time. Over time, research on sculptures and developing technological methods have allowed this situation to be clarified. Colour research on sculptures began in the 19th century. During this period, since the technology had not fully developed, the data obtained by performing visual analysis were recorded. In 1960, making invisible colours on marble sculptures visible with ultraviolet allowed for a more detailed and scientific examination of colouring on the sculptures. Today, ultraviolet fluorescence has formed the basis of most of the studies on chromaticity on sculptures. In these studies, visual, microscopic and spectroscopic examinations are used in combination to attain straight and more qualified information. In the examinations, non-destructive analysis methods were preferred. Because sampling from the pigment residues on the sculptures can cause irreversible material losses on the work. In addition, since the pigment residues on the sculptures are quite low, in-situ examinations were made without sampling in such analysis studies. Keywords: Sculpture, Colour, Spectroscopy, Analysis, Archaeometry * Doktora Öğrencisi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kültür Varlıklarını Koruma Bölümü, ahmetsansar60@gmail.com, ORCID: 0000-0001-6805-5495  Doç. Dr., Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü, ali.akyol@hbv.edu.tr ORCID: 0000-0002-4174-575X