İLETİŞİM FAKÜLTESİ DERGİSİ / Kültürlerarası İletişim Kaygısı: Anadolu Üniversitesi Erasmus Öğrencileri Değişim Programı Örneği 29 KÜLTÜRLERARASI İLETİŞİM KAYGISI: ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ERASMUS ÖĞRENCİLERİ DEĞİŞİM PROGRAMI ÖRNEĞİ Müjgan BOZKAYA İrem ERDEM AYDIN Öz Bu çalışmanın amacı, bireylerin farklı bir kültür içinde yaşarken diğer bireylerle kurdukları iletişim sürecini McCrosky’nin “Kültürlerarası İletişim Kaygısı” ölçeğine verilen yanıtlar bağlamında betimlemeye çalışmaktır. Çalışmada kültür ve iletişim ilişkisi kısaca ele alınmış ve kültürlerarası iletişim kaygısı kavramı kapsam olarak Anadolu Üniversitesi’nin farklı fakültelerine 2008-2009 bahar dönemi için Erasmus programı aracılığıyla Avrupa ve Asya kıtasının çeşitli ülkelerinden gelen öğrenciler ile Türkiye’den Avrupanın çeşitli ülkelerine Erasmus programı aracılığıyla giden Türk öğrenciler açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada, Türk ve yabancı uyruklu öğrencilerin gittikleri ülkenin kültüründe iletişim kaygısı taşıyıp taşımadıklarını saptamak için nicel bir araştırma yaklaşımı olan, betimleyici araştırma modeli benimsenmiştir. Türk ve yabancı öğrencilerin farklı kültür ortamına girdiklerinde iletişim kaygısı taşıyıp taşımadığı McCrosky’nin beş dereceli likert tipinde hazırladığı ve 14 farklı ifadeden oluşan Kültürlerarası İletişim Kaygısı Ölçeğine verilen yanıtlarla belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca, öğrencilerin Erasmus programı aracılığıyla gittikleri üniversitede kültürel etkinliklere ne denli katıldıkları ile derslerindeki akademik başarılarının iletişim kaygılarına etkisinin olup olmadığı incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Türk ve Avrupalı öğrencilerin Asyalı öğrencilere göre daha düşük iletişim kaygılarının olduğunu göstermiştir. Ancak elde edilen bu bulgu, bizleri kültürlerarası iletişim sürecinde, kaygının tek bir belirleyici olduğu yönündeki yanılgıya götürmemelidir. Bu alanda ileriye dönük yapılacak çalışmalarda, iletişim sürecinin daha iyi analiz edilebilmesi için kaygı faktörünün yanı sıra, kültürel özelliklerin iletişim sürecini nasıl etkilediğinin de ayrıntılı olarak incelenmesi gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: İletişim kaygısı, kültürlerarası iletişim kaygısı, kültürel farklılıklar Abstract: Intercultural Communiation Apprehension: The Case of Anadolu University for the Erasmus Student Exchange Program The purpose of this study is to describe interpersonal communication processes that the individuals establish with natives while they live in different cultures. In the study, firstly, interactions between culture and communication were investigated, and then, the concept of intercultural communication apprehension was examined with the data collected from students who came from various Asian and European countries to Anadolu University as well as Anadolu students who went to European countries in the scope of Erasmus student exchange program. In order to be able to determine whether the students felt communication apprehension within the cultures they were visiting, the descriptive model as a quantitative research approach was employed in the study. The data was collected with Doç. Dr., Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi, mbozkaya@anadolu.edu.tr Araş. Gör., Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi, ieaydin@anadolu.edu.tr