Copyright © 2021 Hitit Sosyal Bilimler Dergisi - Hitit Journal of Social Sciences
This is an Open Access article distributed in accordance with the Creative Commons Attribution Non Commercial (CC BY-NC 4.0) license.
DÖVİZ KURUNUN YURTİÇİ FİYATLARA GEÇİŞİ:
TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Ecem TURGUT
1
Okyay UÇAN
2
Atıf/©: Turgut, E., ve Uçan, O. (2021). Döviz kurunun yurtiçi fiyatlara geçişi: Türkiye örneği. Hitit Sosyal
Bilimler Dergisi, 14(1), 124-143. doi: 10.17218/hititsbd.880510
Özet: Bu çalışmada Türkiye’nin 2006:04-2020:05 dönemine ait aylık verilerinden yararlanılarak döviz
kurunun yurtiçi fiyatlara geçiş etkisinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda değişkenlere
öncelikli olarak Phillips-Perron birim kök testi yapılmış ve serilerin farklı seviyelerde durağan olduğu
anlaşılmıştır. Daha sonra değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkinin analiz edilebilmesi için
ARDL sınır testi uygulanmıştır. Analiz sonucunda değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki
olduğu bulgusuna rastlanılmıştır. En son ise değişkenler arasındaki geçiş etkisinin daha iyi
anlaşılabilmesi için kısa dönemli bir analiz olan VAR analizi çalışmada uygulanmıştır. VAR analizi
kapsamında ise öncelikli olarak katsayılar yorumlanırken, analiz Etki Tepki analizi ve Varyans
Ayrıştırması testlerinin yapılmasıyla sonlandırılmıştır. Sonuçlar döviz kurunda yaşanan değişmelerin
yurtiçi fiyatlar üzerindeki etkilerinin anlamlı olduğunu ancak döviz kurunun söz konusu değişkenler
arasından en çok tüketici fiyat endeksi üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru, Yurtiçi Fiyatlar, Geçiş Etkisi, ARDL Analizi, VAR Analizi
Exchange Rate Pass-Through to Domestic Prices: Sample of Turkey
Citation/©: Turgut, E., and Uçan, O. (2021). Exchange rate pass-through to domestic prices: sample of
Turkey. Hitit Journal of Social Sciences, 14(1), 124-143. doi: 10.17218/hititsbd.880510
Abstract: Turkey's 2006:04-2020:05 monthly data aimed to analyse the effect of the exchange rate pass-
through to domestic prices in this study. In this direction, Phillips-Perron unit root test is applied to
the variables and it is understood that the series are stationary at different levels. Then, ARDL
bounds test is applied to analyse the long-term relationship between variables. As a result of the
analysis, it is found that there is a long-term relationship between variables. Finally, VAR analysis,
which is a short-term analysis, is applied in the study in order to better understand the pass-
through effect. Within the scope of VAR analysis, primarily, while the coefficients are interpreted, the
analysis is ended with the Impulse Response Analysis and Variance Decomposition tests. The results
show that the effects of changes in the exchange rate on domestic prices are significant, but the
exchange rate has the most impact on the consumer price index among variables.
Keywords: Exchange Rate, Domestic Prices, Pass-Through Effect, ARDL Analysis, VAR Analysis
1. GİRİŞ
Döviz kurunda yaşanan iniş ve çıkışların ithalat ve ihracat fiyatlarını etkileyerek yurtiçi fiyatlar
üzerinde etkili olması geçiş ya da yansıma etkisi olarak ifade edilmektedir. Genel olarak ise
kurların geçiş etkisi, döviz kurlarındaki değişimin ithal mallarının yurtiçi fiyatlara ne oranda
yansıdığıdır. Burada döviz kuru değişimi ilk olarak ithal nihai ve ara malların fiyatlarını
etkileyerek yurtiçi fiyatları etkilemektedir. Şöyle ki döviz kurunda yaşanan bir artış ithal ara
Araştırma Makalesi / Research Article
Makale Geliş Tarihi / Submitted: 15.2.2021 Makale Kabul Tarihi / Accepted: 19.6.2021
1
Sorumlu Yazar, Doktora Öğrencisi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat ABD,
ecemtrgtt@gmail.com, https://orcid.org/0000-0003-2385-1580
2
Prof. Dr., Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat bölümü, okyayu@hotmail.com,
https://orcid.org/0000-0001-5221-4682