Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 11/14 Summer 2016, p. 749-782 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9765 ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY Article Info/Makale Bilgisi Received/Geliş: 30.06.2016 Accepted/Kabul: 20.09.2016 Referees/Hakemler: Prof. Dr. Nurettin ÖZTÜRK - Doç. Dr. Caner KERİMOĞLU This article was checked by iThenticate. ARAŞTIRMACI GAZETECİ YÖNTEMİNİN ÖĞRENCİLERİN OKUMA SÜREÇLERİNE ETKİSİ Ali TÜRKEL * - Meltem ÇETİNKAYA ** ÖZET Bu çalışmada alanyazında “Inquest” adıyla geçen okuma yöntemiyle gerçekleştirilen okuma süreçlerine ilişkin öğrenci görüşleri betimlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda, hem yöntemin içindeki çalışmaların ruhunu yansıtmak hem de yöntemin adını Türkçeleştirmek adına araştırmacılar olarak bu yöntem için “Araştırmacı Gazeteci Yöntemi” teriminin kullanılmasını ulusal alanyazınına önermekteyiz. Bu yüzden kullandığımız bu yöntem, çalışmamızda araştırmacı gazeteci yöntemi adı ile anılmaktadır. Çalışmada, okuma sürecinde kendi kendilerine rehberlik etmeleri istenen öğrencilerin okuduğu metni kendi çabasıyla anlamlandırarak ilerlemesi, öğrencilerin kendi anlama süreçlerini dış etkenlerden bağımsız olarak yönlendirebilmeleri ve kendi okuma süreçlerini denetleyebilmeleri amaçlanmıştır. Araştırmada çalışma grubunu 2015-2016 eğitim-öğretim yılında, Van ili İpekyolu ilçesi Cemil Yörük Ortaokulu’nda öğrenim gören beşinci sınıf öğrencilerinden seçkisiz (random) yolla seçilen on beşi erkek, on yedisi kız olmak üzere toplamda otuz iki öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrencilere araştırmacı gazeteci yönteminin uygulanacağı öyküler (Ekte geçen dört öykü) okunmuş, okuma sırasında, gerekli görülen öykü kişilerini canlandıracak öğrenciler sınıfın karşısına çıkartılarak gerekli görülen yerler bu öğrenciler tarafından canlandırılmış, diğer öğrencilerin tümüne öyküde olup bitenleri sorgulayan, daha sonra neler olabileceğini öngörmeye çalışan araştırmacı gazetecilik görevi verilmiştir. Öykünün kritik noktalarında öğretmen okumayı durdurmuş ve araştırmacı gazeteci rolünü üstlenen öğrencilerden başroldeki arkadaşlarına olayların perde arkasındaki gerçekleri ortaya çıkarmaya yönelik sorular sormaları istenmiştir. Bu şekilde öğrenciler kendi tahminleriyle arkadaşlarının verdikleri cevapları karşılaştırmışlardır. Yöntemin uygulanmasının ardından yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla sürece ilişkin öğrenci görüşleri alınmıştır. Görüşme soruları * Yrd. Doç. Dr. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Bölümü, El-mek: ali.turkel@hotmail.com ** Dokuz Eylül Üniversitesi Türkçe Eğitimi Bölümü Yüksek Lisans Öğrencisi, MEB Türkçe öğretmeni, El-mek: meltemcetinkaya@yahoo.com.tr