133 DOI: 10.22312/sdusbed.660469 Müracaat tarihi / Received date: 06.01.2020 Kabul tarihi / Accepted date: 01.06.2020 ORCID: SA 0000-0002-5926-5375, SO 0000-0001-7023-1785, AG 0000-0001-8087-8814, NB 0000-0001-8163-4045, MT 0000-0002-1157-1314 Yazışma Adresi / Corresponding: Ali Gürel, Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Polikliniği, Adıyaman, Türkiye. Tel: 0505 753 50 47 E-posta / E-mail: draligurel@gmail.com Sdü Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi / Cilt 11 Sayı 2 / 2020 D Vitamini Eksikliği İçin Üriner Kalsiyum Eşik Değeri Belirlenmesi Determination Of Threshold Value Of Urinary Calcium For Vitamin D Deficiency Sefer Aslan 1 , Serdar Olt 1 , Ali Gürel 2 , Mehmet Tekin 3 , Nurhan Bilen 1 1 Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, Adıyaman, Türkiye. 2 Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Nefroloji Kliniği, Adıyaman, Türkiye. 3 Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Adıyaman, Türkiye. Özet Amaç: D vitamini eksikliği olan bireylerde serum vitamin D düzeyleri ile üriner kalsiyum atılımı arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı. Materyal-Metot: Çalışmaya 30-50 yaş arası 319 gönüllü olgu dahil edildi. Hastaların demografik verileri ile tam kan sayımı, serum 25-OH vitamin D, parathormon (PTH), kalsiyum, albumin, fosfor, tiroid stimulan hormon (TSH), magnezyum, lipid profili (total kolesterol, trigliserid, LDL kolesterol, HDL kolesterol), alkalen fosfataz, kreatinin ve idrarda kalsiyum, kreatinin düzeyleri dökümente edildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 319 vakadan 265’i D vitamini eksikliği grubunda, 54’ü kontrol grubunda (D vitamini normal seviyelerde) idi. Parathormon değerleri D vitamini eksikliği grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek iken, kalsiyum değerleri D vitamini eksikliği grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu. Spot idrarda kalsiyum / kreatinin oranı D vitamini eksikliği grubunda ortalama 0,08±0,06 ve kontrol grubunda 0,09±0,07 idi (p=0,197). Gruplar arasında spot idrarda kalsiyum / kreatinin oranları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda vitamin D eksikliği saptanan vakalarda kontrol grubuna göre idrarda kalsiyum atılımı bir miktar azalmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Aynı zamanda vitamin D düzeyleri ile idrarda kalsiyum atılımı arasında korelasyon saptanmadı. Bulgularımız spot idrarda ölçülen kalsiyum değerlerinin, vitamin D eksikliğini saptamada yararlı bir belirteç olabileceğiyle ilgili yeterli kanıt sunmayıp, bu konuda daha detaylı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Kalsiüri, Parathormon, Spot İdrarda Kalsiyum, Vitamin D Eksikliği. Abstract Objective: We aimed to determine the relationship between serum vitamin D levels and urinary calcium excretion in patients with D vitamin deficiency. Material-Method: 319 volunteers without any chronic disease of 30-50 years were included in this study. Demographic data and complete blood count, serum 25-OH vitamin D, parathyroid hormone (PTH), calcium, albumin, phosphorus, thyroid stimulating hormone (TSH), magnesium, lipid profile (total cholesterol, triglyceride, LDL cholesterol, HDL cholesterol) alkalin phosphatase, creatinine and urinary calcium, creatinine levels were documented. Results: Of the 319 volunteers in our study; 265 were in the vitamin D deficiency group and 54 were in the control group (Vitamin D is in normal levels). Parathormone values were significantly higher in the vitamin D deficiency group than control group, while calcium values were found to be significantly lower. Calcium / creatinine ratio in the spot urine was 0.08±0.06 in the D deficiency group and 0.09±0.07 in the control group (p=0.197). No statistically significant difference was found between groups in terms of spot urine calcium/ creatinine ratio. Conclusions: Urinary calcium excretion was slightly decreased in patients with vitamin D deficiency, but there was no statistically significant difference in urinary calcium excretion between groups. Also there was no correlation between vitamin D levels and urinary calcium excretion. Our findings do not indicate enough evidence that calcium value in spot urine is a useful marker for detecting vitamin D deficiency. Keywords: Calciuria, Parathormone, Calcium in Spot Urine, Vitamin D Deficiency. Giriş Vitamin D adipoz dokuda çözünen steroid yapısında bir hormondur. Diyetle alınan ya da UVB ışınlarıyla deriden sentezlenen vitamin D öncülleri öncelikle karaciğerde 25 hidroksilasyona (25-OH), sonra böbrekte 1-alfa hidroksilasyona uğrayarak vitamin D’nin aktif formu olan 1,25 dihidroksi vitamin D 3 ’e [1,25(OH) 2 D 3 ] dönüşür. Aktif D vitamini hücrede çekirdeği içerisindeki reseptörüne bağlanarak etki gösterir (1). Vücutta birçok hücrede etkili olan vitamin D özellikle kemik ve kalsiyum metabolizması üzerinde düzenleyici role sahiptir. Optimal düzey; D vitamini seviyesinin 30 ng/ml’nin üzerinde olmasıdır. Vitamin D yetersizliği, D vitamin düzeyinin 21-29 ng/ml arasında olması; D vitamini düzeyinin 20 ng/ml’nin altında olması ise vitamin D eksikliği olarak değerlendirilir (2). D vitamini eksikliğinin toplumda görülen en önemli sonuçlarından biri de kardiyovasküler hastalık oranında ciddi artış olmasıdır (3, 4).