VI. ULUSLARARASI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ÖĞRENCİ KONGRESİ TRABZON İLİ ÇARŞIBAŞI İLÇESİNDE GELENEKSEL YILBAŞI KUTLAMASI: KALANDAR GECESİ Çağla YILMAZ Doktora Öğrencisi Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Türk Halk Bilimi ABD ÖZ Halk takvimi halk kültürü üretimlerinden biridir ve halkın tecrübelerinin sonucunda ortaya çıkmıştır. Halk takvimi her yıl belli zamanlarda tekrar eden hava olaylarına, iklim değişikliklerine ve birtakım astronomik gözlemlere göre üretilmiştir. Bu belli dönemlerden biri de yılın başlangıcı yani yeni yıldır gecesidir. Trabzon özelinde olmak üzere Doğu Karadeniz bölgesinde 13 Ocak gecesi kutlanan geceye ve bu gece ile başlayan aya halk takviminde “Kalandar” adı verilmektedir. Bu gecede yörede birçok farklı uygulama ve pratik gerçekleştirilmektedir. Trabzon’un çoğu ilçesinde ortak ve farklı uygulamalar görülebilmektedir. Yine bu gecede Maçka ilçesi Yazlık köyünde bir festival de düzenlenmektedir. Bu çalışmada Trabzon’un batı ilçelerinden olan Çarşıbaşı ilçesindeki Kalandar kutlamaları örneklem olarak seçilmiştir. Bunun sebebi ilçedeki kutlamaların herhangi bir festivalleşmeye gitmeden doğal akışında devam ediyor olmasıdır. 13 Ocak 2019 ve 13 Ocak 2021 tarihlerinde ilçenin Kadıköy köyünde gerçekleştirilen Kalandar kutlamalarında katılımcı gözlem gerçekleştirilmiş ve ardından ilçede konuyla ilgili derlemeler yapılmıştır. Çalışmada Kalandar kutlamalarının nüfusu iyice azalan köylerde çocuklar arasında daha aktif olmak üzere halen sürüyor olmasının işlevsel açıdan değerlendirilecektir. Kalandar gecesi gerçekleştirilen uygulamalar kültürün hoşça vakit geçirme işlevi üzerinden irdelenecektir. Popüler kültürün herkesi kendine benzettiği modern çağda kültürel çeşitliliğin önemli bir değeri olan bu kutlamaların kentleşmeye rağmen hala sürdürülüyor olması önemlidir. Pek çok orijinalliği bünyesinde bulunduran ve ulusal envanterde takvime bağlı inanış, kutlama ve gelenekler başlığından kaydedilmiş olan bu somut olmayan kültürel miras unsurunun yaşatılması ve aktarılmasının devamı için başta yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının da konuyla ilgili hassasiyet göstermesi ve farkındalık yaratması önemlidir. Anahtar Kelimeler: Halk takvimi, Trabzon, Kalandar, gelenek, yılbaşı ABSTRACT The folk calendar is productions of folk culture and it emerged as a result of the experiences of the people. One of these certain periods is the beginning of the year, the night of the new year. Trabzon especially in the Eastern Black Sea region, the night celebrated on the night of January 13 and it is called "Kalandar". On this night, many different applications and practices in the region is carried out. Common and different practices can be seen in most districts of Trabzon. In this study, one of the western districts of Trabzon Kalandar celebrations in Carşıbaşı district were chosen as the sample. Because of the celebrations in the county this is because it continues in its