MUSİKİ İNKILÂBI VE MODERN TÜRK KİMLİĞİNİN İNŞASI AHMET TAK Dr. Öğr. Üyesi, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü ahmettak@gmail.com Öz * Makalenin amacı Cumhuriyet döneminde Türkiye’de yeni Türk kimliğinin inşasında siyase- ten müziğe yüklenmiş olan kurucu rolü incelemektir. Osmanlı döneminden itibaren baş- layarak siyaset kurumu ile müzik arasındaki etkileşimin seyri ve bu etkileşimi yönlendiren amil ve saiklerin ortaya çıkarılmasına çalışılmıştır. Makalede siyasi iktidarın müzikle alakalı olarak belirlediği hedeflere ne ölçüde varabilmiş olduğu irdelenmiştir. Müziğin insanların gündelik hayatlarındaki pratiklerine değinilmemiştir. Daha çok uygulanan müzik politika- ları ve onu yönlendiren zihniyet üzerinde durulmuştur. 20. asrın başlarında Türkiye çok milletli, çok dilli, çok dinli bir imparatorluktan ulus devlete geçişin ve yeni bir ulus ve ulusal kimlik inşa etmenin sıkıntılarını yaşamaktadır. Bu sıkıntılar dönemin kültür politikaların- da ve müzikte kendini göstermiştir. Modernleşme ve uluslaşmanın getirdiği yeniliklerle, halkın uzun bir geçmişe dayanan adet ve alışkanlıkları arasında bir çatışmanın çıkması ka- çınılmazdı ve bunun en şiddetli şekilde hissedildiği yerlerden birisi müzik olmuştu. Müzik Cumhuriyet’in kurucuları tarafından modernleşme projesinin başarısının ölçülebileceği bir alan olarak tespit edilmişti. Bundan dolayı müzik devriminin ulaşmış olduğu sonuç bü- yük bir öneme sahiptir. Anahtar Kelimeler: Musiki İnkılâbı, Ulusal Kimlik, Geleneksel Türk Müziği, Müzik Politika- ları, Kimlik İnşası MUSIC REFORM AND THE CONSTRUCTION OF TURKISH NATIONAL IDENTITY Abstract This article aims to analyze the founding role assigned to music by the politics in the con- struction of Turkish identity in the Republican period of Turkey. It intends to reveal the course of the interaction between the institution of politics and music and the reasons and causes that has governed this interaction since the Ottoman period. It analyzes how much or to what degree the goals set by the political power for music has been attained. This article does not talk about the place of music in the daily practices of people or the everyday practice of music by the people. It rather focuses on the implementation of music policies and the mentality governing the implementation of those policies. In the beginning of the 20 th century, Turkey was experiencing the troubles of changing into a nation state from a multi-ethnic, multi-religious and multi-lingual empire. These trou- bles expressed themselves in the period’s cultural policies and music. It was inevitable that a conflict would erupt between the novelties brought by the modernization and nation-building and the habits and customs of the people. This conflict felt most acutely YIL ǖ YEAR 18, SAYI ǖ ISSUE 35 ǖ BAHAR ǖ SPRING Ǔ2020ǖ1ǔ ss. 87 - 149 Makale geliş tarihi/Received: 01/05/ 2020-Makale kabul tarihi/Accepted: 08/06/2020 * Bu makale, “Ahmet Tak, Ankara, 1923-1950: The Socio-Spatial Manifestation of Republican Will, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı Doktora Tezi, Danış- man: Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan, Ankara, 2007, 258 s.” isimli tezin ilgili bölümünden genişletilerek üretilmiştir.