Viral Hepatit B Hastalarında İlk Tedavi Öncesi Revers Transkriptaz İnhibitörü Nükleozid Analoğu İlaç Direnç Proflinin Belirlenmesi Determination of Reverse Transcriptase Inhibitor Nucleoside Analogue Resistance Profle in Pretreatment Phase of Patients with Viral Hepatitis B Zehra ÖKSÜZ 1 , Mehmet Sami SERİN 1 , Aye SERİN 2 , Orhan SEZGİN 3 , Serpil GONCA 4 1 Mersin Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, Farmasötik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Mersin. 1 Mersin University Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Microbiology, Mersin, Turkey. 2 Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı, Adana. 2 Cukurova University Faculty of Medicine, Department of Forensic Medicine, Adana, Turkey. 3 Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Gastroenteroloji Anabilim Dalı, Mersin. 3 Mersin University Faculty of Medicine, Department of Gastroenterology, Mersin, Turkey. 4 Mersin Üniversitesi, İleri Teknoloji Aratırma ve Eitim Merkezi, Mersin. 4 Mersin University, Advanced Technology Research, and Education Centre, Mersin, Turkey. * Bu çalışma, Dr. Zehra Öksüz’ün 2015-TP3-1213 nolu doktora tez projesi kapsamında yapılmıştır. Bu çalışma sonuçlarının bir bölümü, 2. Uluslararası Gazi Farma Sempozyum Serileri [2. International Gazi Pharma Symposium Series (GPSS), 11-13 October 2017, Ankara]’nde ve İlaç Keşf ve Tedavisi Dünya Kongresi [Drug Discovery & Therapy World Congress (DDTWC), 10-13 Haziran 2017, Boston ABD]’sinde bildiri olarak sunulmuştur. ÖZ Hepatit B virüsü (HBV), viral hepatit B hastalıının etkeni olan bir DNA virüsüdür. Hepatit B bulaıcı bir enfeksiyondur ve halen tüm dünyada önemli bir salık sorunudur. Enfeksiyon kronikletii zaman karaci- erde fbrozis, siroz ve/veya hepatoselüler karsinoma gibi ciddi hastalıklara neden olabilmektedir. Tedavi- sinde intravenöz yol ile verilen interferon/pegile interferon veya oral yoldan verilen lamivudin, adefovir, entekavir, telbivudin, tenofovir gibi nükleozid/nükleotid analou ilaçlar kullanılmaktadır. Ancak HBV’nin replikasyon stratejisi ve biyolojik özelliklerinden dolayı, zamanla ilaçtan ilaca deiiklik göstermekle bir- likte, farklı oranlarda bu ilaçlara karı antiviral dirence neden olan mutasyonlar ortaya çıkmaktadır. Bu ekilde dirençli hale gelen virüslerin hastalardan salam bireylere bulaabilme olasılıı bulunmaktadır. Bu nedenle tedavi öncesinde de ilaca dirençli HBV ile enfeksiyon gelime olasılıı bulunmaktadır. Antiviral direnç mutasyonları; i) nükleozid analou (NA) ilikili mutasyonlar, ii) primer ilaç direnci mutasyonları, iii) sekonder/telaf edici mutasyonlar, iv) varsayılan antiviral direnç mutasyonları ve tedavi öncesi varyasyon- ları olmak üzere dört kategoriye ayrılmıtır. Özellikle son dönemdeki çalımalar varsayılan mutasyonlar ve tedavi öncesi varyasyonlar üzerinde younlamaktadır. Bu çalımada, NA tedavisi almı ve almamı kronik hepatit B (KHB) hastalarında antiviral direnç profllerinin daha iyi anlaılması ve buna balı olarak ortaya Özgün Çalışma/Original Article İletişim (Correspondence): Arş. Gör. Dr. Zehra Öksüz, Mersin Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, Farmasötik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Mersin, Türkiye. Tel (Phone): +90 324-341 281512160, E-posta (E-mail): zehraoksz@gmail.com Mikrobiyol Bul 2019;53(2):156-169/ doi:10.5578/mb.67796 Geliş Tarihi (Received): 30.07.2018 • Kabul Ediliş Tarihi (Accepted): 27.12.2018 Makale Atıfı: Öksüz Z, Serin MS, Serin A, Sezgin O, Gonca S. Viral hepatit B hastalarında ilk tedavi öncesi revers transkriptaz inhibitörü nükleozid analoğu ilaç direnç proflinin belirlenmesi. Mikrobiyol Bul 2019;53(2):156-169.