Predictief meten van metacognitieve vaardigheden bij samenwerkend ontdekkend leren Amber Walraven 1 & Ard Lazonder 2 1 Open Universiteit, OTEC 2 Universiteit Twente, Afdeling Instructietechnologie Paper gepresenteerd tijdens de Onderwijs Research Dagen 2005, Gent, België Abstract Dit paper beschrijft de ontwikkeling en validering van een instrument voor het predictief meten van regulatievaardigheden bij samenwerkend ontdekkend leren. Het instrument meet de vaardigheid van leerlingen om hun leerproces te plannen en monitoren. De predictieve validiteit is onderzocht door het gebruik van deze vaardigheden in het instrument én in een ontdekkend leeromgeving te vergelijken. Verwacht werd dat de frequenties van planning en monitoring-activiteiten in beide situaties met elkaar samenhangen. Gevonden correlaties bleken significant. Uit deze resultaten blijkt dat het mogelijk is om prospectief een valide meting te doen van het gebruik van regulatievaardigheden. Het is echter nog te vroeg om te praten over een valide predictieve meting. Deze resultaten geven een goede eerste aanzet, maar dienen uitgebreid te worden. Inleiding Van leerlingen wordt tegenwoordig verwacht dat zij veelal zelfstandig (kunnen) leren. Docenten zijn steeds minder degenen die kennis overdragen, en steeds meer begeleiders in het leerproces. In de exacte vakken wordt bij deze manier van leren veel gebruik gemaakt van ontdekkend leeromgevingen waarin leerlingen zelfstandig experimenten uitvoeren en (natuurkundige) principes ontdekken. Een voorbeeld van zo’n leeromgeving is Co-Lab. In Co-Lab werken leerlingen uit de laatste klassen van het VWO in drietallen aan authentieke taken op het gebied van watermanagement of klimaatbeheersing in broeikassen. Door zelf experimenten uit te voeren, ontdekken leerlingen natuurwetenschappelijke principes binnen deze domeinen. De aldus verworven inzichten worden weergegeven in een werkend computermodel. Door dit model te vergelijken met de uitkomsten van hun experimenten, kunnen leerlingen hun model verifiëren. Co-Lab ondersteunt deze processen door tools voor experimenteren (simulaties), samenwerken (synchrone chat) en modelleren (model- editor); de regulatie van het leerproces wordt ondersteund door de Process Coordinator. Deze tool bevat aanwijzingen voor het plannen, monitoren en evalueren van het leerproces. Hoewel deze aanwijzingen door de docent kunnen worden ingevoerd of aangepast, heeft niet elke leerling dezelfde mate van ondersteuning nodig. Anders gezegd: leerlingen beschikken niet in dezelfde mate over regulatievaardigheden.