Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/3, Summer 2012, p. 663-681, ANKARA-TURKEY FRANSIZ DEVRİMİ’NİN OSMANLI’YA ARMAĞANI: GAZETE TÜRK BASINININ DOĞUŞU Ali BUDAK * ÖZET Osmanlı İmparatorluğu’nda basın tarihi, genel olarak, 1831 yılında çıkmaya başlayan Takvîm-i Vekâyi ile başlatılmaktadır. Gerçekten de gazete denilebilecek ilk Türkçe iletişim aracı Takvîm-i Vekâyi’dir. Ne var ki, sosyal bilimlerde olaylar gibi olgular da bir anda ortaya çıkmazlar. Daima, bir hazırlık dönemleri vardır. Böyle bakıldığında, Takvîm-i Vekâyi’in de aslında, uzun sayılabilecek bir sürecin devamı olduğu açıkça görülmektedir. Osmanlı’nın bu ilk resmi gazetesine gelmeden önce, en az iki tecrübe aşamasından söz etmek gerekmektedir. Bu tecrübelerden biri İstanbul’da, diğeri İzmir’de yaşanmıştır. İstanbul’daki ilk adımları; Fransız Elçiliği’nce yayımlanan Fransızca üç bülten oluşturmuştur. Fransız İhtilali’nin fikirlerini yaymayı amaçlayan bu bültenler; “Le Bulletin de Nouvelles”, "La Gazette Française de Constantinople" ve "Mercure Oriental" adlarını taĢımaktadırlar. İzmir’deki gazetecilik girişimlerinde de yine Fransızlar’ın payı bulunmaktadır. Fakat bu defa amaç, kentteki Fransız tacirlerini dünyadaki gelişmelerden haberdar etmek ve onların haklarını korumaktır. “Le Smyrnéen”, “Le Spectateur Oriental” ve “Le Courrier de Smyrne” adlı bu yayınların dili de doğal olarak Fransızcadır. Çalışmamız, Osmanlı İmparatorluğu’nda gazeteciliğin doğuşunu, işte bu hazırlık safhalarıyla birlikte yeniden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Böylece, hem, Takvîm-i Vekâyi’in ne tür bir algı ve gayeyle çıkarıldığının, hem de sonrasındaki özel gazeteciliğin temellerinin nasıl atıldığının, çok daha geniş bir açıyla izlenebileceğini umuyoruz. Anahtar Kelimeler: Fransız Devrimi, Elçilik Bültenleri, İzmir Gazeteleri, Türkçe Gazeteler, II. Mahmud, Takvîm-i Vekâyi, Le Moniteur Ottoman. * Doç. Dr. Yeditepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, El -mek: alibudak@yeditepe.edu.tr