71 PRACE ORYGINALNE Medycyna Paliatywna 2021; 13(2): 71–82 DOI: https://doi.org/10.5114/pm.2021.107673 Potrzeby pacjentów i ich rodzin objętych opieką hospicjum stacjonarnego w dobie pandemii COVID-19 – podobieństwa i różnice. Badanie jakościowe The needs of patients and their families under inpatient hospice care at the time of the COVID-19 pandemic – similarities and differences. Qualitative research Maria Wysocka 1,2 , Jan Frydrych 3,4 , Anna Klimkiewicz 5 , Jerzy Jarosz 1 , Tomasz Pasierski 2 1 Fundacja Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa, Warszawa, Polska 2 Zakład Etyki Lekarskiej i Medycyny Paliatywnej, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa, Polska 3 Instytut Kultury Polskiej, Uniwersytet Warszawski, Warszawa, Polska 4 Ośrodek Badań Społecznych nad Chorobami Rzadkimi, Instytut Filozofi i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, Polska 5 Katedra i Klinika Psychiatryczna, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa, Polska Streszczenie Wstęp: COVID-19 jest ogromnym zagrożeniem dla placówek prowadzących stacjonarną opiekę nad pacjentami przewlekle i nieuleczalnie chorymi oraz osobami w podeszłym wieku. Ta bez- precedensowa sytuacja wymaga radykalnych i niestosowanych wcześniej rozwiązań. Konieczne stało się ograniczenie lub całkowite wykluczenie odwiedzin. Zmniejszono skład personelu i za- ostrzono rygor sanitarny. Stanowcze działania miały bezpośredni wpływ na podmioty placówek hospicyjnych – pracowników, pacjentów i ich rodziny. Cel pracy: Analiza potrzeb pacjentów i ich rodzin, a także potencjalnych różnic w hierarchii w czasie pandemii. Materiał i metody: Pilotażowym badaniem jakościowym objęto jedno z polskich hospicjów sta- cjonarnych. Celem było pokazanie konsekwencji wymuszonych przez COVID-19 zmian oraz po- moc w wypracowaniu rozwiązań adekwatnych do nowej rzeczywistości. Wśród pacjentów oraz ich rodzin przeprowadzono ankiety (kwestionariusze ankietowe z pytaniami otwartymi). Do ana- lizy ankiet wykorzystano podejście antropologii medycznej. Wyniki: Wyróżniono kluczowe potrzeby obu badanych grup i wskazano różnice. Podstawową potrzebą pacjentów okazała się fizyczna bliskość. Dla rodzin była to potrzeba sprawowania opieki nad chorym. Wnioski: Różnice w potrzebach rzutowały na preferowane formy komunikacji. Z analizy treści kwestionariuszy wynika, że COVID-19 inaczej oddziałuje na pacjentów, a inaczej na rodziny. Pi- lotaż nie wyczerpuje tematu, konieczne są dalsze badania pogłębione. Słowa kluczowe: COVID-19, hospicja, badania jakościowe. Abstract Introduction: The COVID-19 pandemic has been a great threat to facilities providing inpatient care to chronically/terminally ill patients or elderly people. This unprecedented situation has cal- led for radical and previously untried solutions including restrictions or a complete ban on visiting inpatients, reductions in the number of staff, and measures to improve the sanitary regime. These far-reaching actions have had a direct impact on all actors involved in the system of social welfare facilities: employees, patients, and their families. Aim of the study: The analysis of the key needs of patients and their families and the potential differences in their hierarchy in the new situation. Material and methods: A qualitative pilot study was conducted in a Polish inpatient hospice to identify the consequences of the changes outlined above and to help with the development of solutions adjusted to the current situation. The study, based on questionnaires containing open- -ended questions, was conducted among patients and their families. The questionnaires were ana- lysed using a medical-anthropological approach.