ADULT EDUCATION Critical Issues Volume 2, Issue 1 (2022) e-ISSN: 2732-964x 122 Βιβλιοπαρουσίαση Πολιτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων και Διά Βίου Μάθησης στην Ευρώπη Ελένη Πρόκου Αθήνα: Εκδόσεις Διόνικος, 2020, 217 σελ., Ι SBN 978-960-6619-94-6 Η παρουσίαση και η κριτική ανάλυση της εκπαιδευτικής πολιτικής που συνδέεται με την εκπαίδευση ενηλίκων δεν είναι μια ιδιαίτερα ανεπτυγμένη διάσταση στην έρευνα του χώρου της δια βίου μάθησης στην Ελλάδα. Και αυτή η διαπίστωση δεν είναι κάτι που πρέπει να μας ξαφνιάζει. Η εκπαίδευση ενηλίκων παρά το ότι αποτελεί εδώ και χρόνια ένα διακριτό επιστημονικό πεδίο των επιστημών της αγωγής στη χώρα μας, χαρακτηρίζεται ακόμη από την πολυπλοκότητα που παρατηρούμε στα αναδυόμενα πεδία έρευνας. Για παράδειγμα, αρκετές φορές έχει επισημανθεί από διάφορους ερευνητές η χρήση πολλών όρων (π.χ. δια βίου μάθηση, δια βίου εκπαίδευση, εκπαίδευση ενηλίκων, συνεχιζόμενη κατάρτιση, επιμόρφωση, και άλλων παρόμοιων) για να περιγραφούν γενικότερες πολιτικές ή και ειδικότερες πρωτοβουλίες που όλες περιγράφουν στην ουσία μαθησιακές διεργασίες ή και εκπαιδευτικές δράσεις που αφορούν ενήλικες. Αυτό το φαινόμενο δημιουργεί όπως είναι αναμενόμενο μια εννοιολογική σύγχυση που αν και δεν μοιάζει σημαντική, γίνεται πολύ κρίσιμη όταν το αντικείμενο μιας έρευνας είναι οι πολιτικές εκπαίδευσης ενηλίκων. Από την άλλη πλευρά επειδή η εκπαίδευση ενηλίκων είναι ένα αναδυόμενο επιστημονικό πεδίο είναι μάλλον αναμενόμενο οι ερευνητικές προσπάθειες και άρα και οι σχετικές δημοσιεύσεις (άρθρα, βιβλία, κ.λπ.) να εστιάζουν σε περισσότερο θεωρητικά ζητήματα (π.χ. στη θεωρία μάθησης των ενηλίκων, στην αποσαφήνιση εννοιών όπως ο κριτικός στοχασμός στην ενηλικιότητα) ή σε πολύ πρακτικά ζητήματα (π.χ. στην παρουσίαση και εφαρμογή συγκεκριμένων εκπαιδευτικών τεχνικών). Αυτό το πλαίσιο ερευνητικής παραγωγής και ανάπτυξης έχει ως συνέπεια να μην υπάρχει μεγάλη συζήτηση για ζητήματα που συνδέονται με την διαμόρφωση, την κριτική και την εφαρμογή πολιτικών για την εκπαίδευση ενηλίκων στην Ελλάδα ενώ ακόμη περισσότερο λείπει η συστηματική συγκριτική ανάλυση και άρα η κριτική ανάλυση των σχετικών πολιτικών ιδίως στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό δε σημαίνει βέβαια ότι απουσιάζουν από την ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία δημοσιεύσεις που είτε περιγράφουν ή ασκούν κριτική στις διάφορες πολιτικές πρωτοβουλίες. Μια καλή αναζήτηση σχετικών κειμένων σε διεθνή περιοδικά θα μας δώσει αρκετά σχετικά κείμενα που εξετάζουν τις πολιτικές εκπαίδευσης ενηλίκων που αφορούν στη χώρα μας. Σε αυτά τα κείμενα εξετάζεται η γενικότερη ανάπτυξη του πεδίου στην Ελλάδα (βλ. Papaioannou & Palios, 1994∙ Karalis & Vergidis, 2004∙ Kokkos, 2008∙ Koulaouzides, 2018), μελετώνται και αποτιμώνται ειδικότερες πρωτοβουλίες που σχετίζονται άμεσα με την