Balkan Göçmenlerinin Lüleburgaz’da İskânı (1950-1960) Hatice Yıldırım* Giriş Göç olgusu Türk tarihinde sıklıkla karşılaşılan sosyal bir olaydır 1 . II. Viyana Kuşatmasının başarısızlığının ardından Osmanlı askerinin çekildiği yerden Müslüman-Türk ahali de çekilmiştir 2 . Osmanlı Devleti toprak kayıpları ile birlikte bilhassa 18. yüzyılın son çeyreğinden itibaren sayıları artarak devam eden göçlerle karşı karşıya kalmıştır. Özellikle Balkanlar’da ulus-devletlerin kurulması ile birlikte Müslüman-Türk ahali Anadolu’ya göç etmeye başlamıştır 3 . Balkanlardan gerçekleşen göçler arasında 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı önemli bir yer tutmaktadır 4 . Bu savaş neticesinde Osmanlı hâkimiyetinden çıkan topraklardan çok sayıda Müslüman-Türk ahali göç etmek zorunda kalmıştır 5 . 1910-1914 yılları içerisinde gerçekleşen göçler nedeniyle Balkanların demografik yapısında önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Bu değişiklikteki en büyük etken Balkan Savaşları idi 6 . I. Dünya Savaşı’nın ardından değişen haritalarla birlikte Balkanlardan Anadolu’ya göçler devam etmiştir. Bu göçlerin gerçekleşmesindeki başlıca etken Balkan Devletlerinin nüfus politikaları idi 7 . ∗ Dr. Öğr. Üyesi, Hitit Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Çorum/TÜRKİYE, haticeyildirim@hitit.edu.tr ORCID:0000-0001-5363-9471 1 Nedim İpek, ‘Göçmen Köylerine Dair’, Tarih ve Toplum, C 25, S. 150, Haziran 1996, İstanbul, s. 15. 2 Fuat Dündar, İttihat ve Terakki’nin Müslümanları İskân Politikası (1913-1918), 5. Baskı, İletişim Yayınları, İstanbul, 2011, s. 45. 3 Kemal Yakut, “Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Balkanlardan Türkiye’ye Yapılan Göçler”, Yedinci Uluslararası Atatürk Kongresi 17-22 Kasım 2011, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara 2015, s. 475. 4 Nedim İpek, “93 Muhacereti”, Osmanlı, C 4, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 1999, s. 667. 5 Ahmet Halaçoğlu, Balkan Harbi Sırasında Rumeli’den Türk Göçleri (1912-1913), 2. Baskı, Türk Tarih Kurumu, Ankara, 1995, s. 29. 6 Seyfi Yıldırım, “Balkan Savaşları ve Sonrasındaki Göçlerin Türkiye Nüfusuna Etkileri”, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi, Yıl 8, S. 16, Güz 2012, s. 80. 7 Adnan Sofuoğlu - Seyfi Yıldırım, “Balkan Savaşları ve Göç”, Türk Yurdu, S. 303, Kasım 2012, s. 97.