Olağanüstü Hallerde Kişi Özgürlüğüne Yapılan Müdahalelerde Bir Sınır Olarak “Durumun (Kesinlikle) Gerektirdiği Ölçü” Dr. Zeynep HAZAR * GİRİŞ Ceza muhakemesinin gereği gibi yapılabilmesi ya da hükmün infazının gerçekleştirilebilmesi amacıyla muhakeme sürecinde başvurulabilen ko- ruma tedbirleri, hükmün verilmesinden önce bazı temel hak ve özgürlükle- re müdahale edilmesi sonucunu doğuran işlemler içerir 1 . Hakkında koruma tedbiri alınan kişinin, kişi özgürlüğü ve güvenliği, özel hayata saygı hakkı, seyahat özgürlüğü, mülkiyet hakkı gibi hakları başta olmak üzere birçok temel hak ve özgürlüğünün yapılacak müdahale ile sınırlandırılması müm- kündür. Koruma tedbirleri arasında kişilerin temel hak ve özgürlüklerine en çok müdahale eden tedbir tutuklamadır. Tutuklama tedbiri ile suç işle- diğine dair hakkında kuvvetli şüphe bulunan kişinin özgürlük hakkı, kesin hükümden önce sınırlandırılmaktadır. Tutuklamanın kişi özgürlüğüne mü- dahaleyi mümkün kılan güçlü etkisi anayasal ve yasal güvencelerle denetim altına alınmıştır. Anayasal temelini 19. maddede bulan bu güvenceler, daha belirgin bir biçimde kendine Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK)’nın 101. maddesinin 2. fıkrasında yer bulmuştur. İlgili maddeye göre tutuklamaya, tutuklamanın devamına veya bu husustaki bir tahliye reddine ilişkin karar- larda; kuvvetli suç şüphesinin, tutuklama nedenlerinin varlığının, tutukla- ma tedbirinin orantılı olduğunun ve adli kontrol uygulamasının neden ye- * Arş. Gör., Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Genel Kamu Hukuku Anabilim Dalı, e-posta: zeynep.hazar@hbv.edu.tr, ORCID: 0000-0002-5735-9116. 1 Cumhur Şahin-Neslihan Göktürk, Ceza Muhakemesi Hukuku I, 12. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2021, 263.