84 PRACE POGLĄDOWE/WYTYCZNE Medycyna Paliatywna 2017; 9(2): 84–88 Wpływ duchowości lub religijności na długość życia człowieka Infuence of spirituality or religiosity of patients on life expectancy and overall mortality Maciej Klimasiński 1 , Maria Płocka 2 , Natalia Neumann-Klimasińska 3 1 Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Szpital Miejski im. F. Raszei w Poznaniu 2 Studenckie Koło Naukowe Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 3 Katedra i Klinika Neonatologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu Streszczenie Wstęp: Podczas ostatnich 20 lat ilość badań naukowych na temat związku duchowości ze zdro- wiem znacznie wzrosła w literaturze międzynarodowej. Celem pracy jest podsumowanie zagranicznych badań, które oceniały, czy duchowość lub religij- ność pacjentów ma wpływ na długość życia i ogólną śmiertelność. Materiał i metody: Posłużono się metodą scoping study, poprzez którą wybrano badania dostępne w popularnych internetowych bazach danych, a także w folderach konferencyjnych, newslette- rach, książkach i innych źródłach. Wyniki i wnioski: Właściwie wszystkie analizowane badania wykazały, że wyższa duchowość lub religijność jest pozytywnie skorelowana z śmiertelnością ze wszystkich powodów. Długość życia osób uczęszczających na nabożeństwa religijne może być nawet o 8 lat większa niż tych, które nie podejmują takich praktyk. Słowa kluczowe: duchowość, religijność, długość życia, śmiertelność. Abstract Introduction: Over the past 20 years, the amount of scientific research on the relationship betwe- en spirituality and health has increased significantly in international literature. Objective: The purpose of this article is to review studies that assessed whether high spirituality or religiousness of patients has an impact on life expectancy and overall mortality. Materials and methods: The scoping study method was used to select studies available in popular online databases, conference folders, newsletters, books, and other sources. Results and conclusions: All analyzed studies show that higher spirituality or religiosity is posi- tively correlated with all-cause mortality. Lifespan of people who attend religious services may be up to 8 years longer than those who do not. Key words: spirituality, religiosity, life expectancy, all-cause mortality. Adres do korespondencji: Maciej Klimasiński, Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Szpital Miejski im. F. Raszei w Poznaniu, ul. Mickiewicza 2, 60-834 Poznań, e-mail: klimasinski@gmail.com Znane powszechnie powiedzenie „jak trwoga, to do Boga” pokazuje, że osoby w trudnej sytuacji, np. w czasie choroby, często zwracają się o pomoc do „siły wyższej”. Korzystają ze swojej duchowości jako źródła wsparcia w zmaganiu się z bólem czy cierpieniem [1]. Jedynie pojedyncze prace doku- mentują wpływ samej duchowości na czas przeży- cia chorego. Ironson i Kremer [2] przeprowadzili wywiady ze 147 osobami z AIDS, a następnie oce- niali ich 5-letnie przeżycie. Było ono ponad 5 razy bardziej prawdopodobne wśród osób, które poda- ły, że doświadczyły „przemiany duchowej”. Wiara, czyli uznawanie istnienia transcendentnej siły lub istoty, a szczególnie stopień, w którym dana osoba podporządkuje jej swoje życie, oraz poczucie „jed- ności z Bogiem” prawdopodobnie pomagają prze-