Zehirlenmelerde Hekim Sorumluluğu
THE RESPONSIBILITY OF PHYSICIAN IN INTOXICATIONS
Dr. Tujba GÜRPINAR,” Dr. Mahmut AŞlRDİZERb
‘Farmakoloji ABD, “Adli Tıp ABD, Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi, MANİSA
------------------------- Özel --------------------------
Günümüzde teknolojik gelişmelere paralel olarak kimyasal
maddelerin ve ilaçların sayısının hızla artması zehirlenme riskini dc
giderek artırmıştır.
Ülkemizde zehirlenme olgularının acil servise başvuran tüm ol-
guların % 0.46-% 1.57’sini oluşturduğu vc bu olguların adli olgular
arasındaki oranının %7 ile %17.1 arasında olduğu belirtilmektedir.
Acil servislerde böylesine önemli bir yer tutan zehirlenme olgularında,
tanı ve tedavinin eksik ya da yanlış uygulanması hekimleri malpraklis
iddiaları ile karşı karşıya bırakmakta; adli prosedürlerin hatalı uygu-
lanması ise kendileri açısından ağır sonuçlar doğuran hukuki süreçle-
rin işlemesine neden olabilmektedir.
Sunulan bu makalede, zehirlenme olguları ile karşılaşan hekim-
lerin izlemesi gereken, tanı-tedavi prosedürlerinin yanı sıra adli so -
rumluluklarının bir kez daha gözden geçirilmesi amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Zehirlenme, tanı, acil tedavi,
adli toksikoloji
Türkiye Klinikleri J Surg Med Sci 2006,2(50}:56-62
Z
ehirlenme; organizmaya değişik yollarla giren
maddelerin farklı sistemlerde homeoslazisi boza
rak hasar ya da ölüm oluşturmasıdır. Günümüzde
teknolojik gelişmelere paralel olarak kimyasal maddelerin
ve ilaçlatın sayısının hızla artması zehirlenme riskini de
giderek artırmıştır.1
Amerika Birleşik Devletleri zehir kontrol merkezi bir
liğinin verilerine göre 2002 yılında 2 milyondan fazla
zehirlenme olgusu görülmüştür. Bunların %51.6’stnı 6
yaşından küçük çocuklar oluşturmaktadır. Bildirilen olgu
ların %91.9*unda tek bir ajan ile zehirlenme söz konusu
dur. Olguların %91.8’i akut zehirlenmeler olup, etkene
devamlı olarak ya da 8 saati aşan aralıklarla tekrarlayan
şekilde maruz kalma olarak tanımlanan kronik zchirlcnme-
Yazıştıra Adresi/Correspondence: Dr. Tuğba GÜRPINAR
Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi.
Farmakoloji ABD. MANİSA
tugbagurpinar® gmail.com
Copyright © 2006 by Türkiye Klinikleri
56
----------------------- Abstract ------------------------
The intoxicaüon risk has remarkably increased due to the rapid
growth of the number of chemicals as well as the drugs in parallel to
contemporary technological developments.
It has been reported that the intoxication related events repre-
sents 0,46%-1.57% of the total Emergency Room applications which
also constitutes 7%-L7.1% of the whole judicial events, The incom -
plete or inaccurate diagnosis and/or treatments in the intoxication
events may cause doctors face “malpractice claims" and the inexact
application of the judicial procedures may cause starting legal process
against them which may end up with the doctors being accused se-
verely.
In this article it has been aimed to review the diagnosis and
treatment procedures that the doctors should follow in the case ol
intoxication events as well as their judicial responsibilities.
Key W ords: Poisoning, diagnosis, emergency treatment,
forensic toxicology
1er ise bildirilen olguların %2.1’ini oluşturmaktadır. Bildi
rilen olguların %84.9’u intihar amaçlı olmayan alımlardır.
Erişkin popütasyonda lüm zehirlenmeler için ölüm oranı
%0.13 iken 6 yaş altı çocuklarda bu oranın son beş yılda
%2.0-2.7 arasında olduğu bildirilmiştir.2
Ülkemizde ise sağlık bakanlığı verilerine göre 1996
yılında hastanelere başvuran yıllık zehirlenme vakası
27.144 tür. Devlcl istatistik enstitüsü verilerine göre İse
1995 yılında ülkemizdeki zehirlenme prevalansmın % 0.4
olduğu bildirilmiştir.3 Yapılan diğer çalışmalarda ülkemiz
de zehirlenme olgularının acil servise başvuran tüm olgula
rın %0.46-%1.57’sini oluşturduğu vc bu olguların adli
olgular arasındaki oranının %7 ile %17.1 arasında olduğu
gösterilmiştir,4'6 Herhangi bir sağlık kurumuna başvurma
dan geleneksel yöntemlerle tedavi edilmeye çalışılan olgu
ların varlığı düşünüldüğünde, gerçek sayının bildirilenlerin
çok daha üzerinde olduğu tahmin edilmektedir.
Zehirlenmeye yol açan etkenler çok çeşitli olabilir.
Bunlar arasında ilaçlar, çeşitli kimyasallar, pestisidler,
solvcntier, toksik gaz ya da dumanlar, çeşitli metal ve
Türkiye Klinikleri J Surg Med Sci 2006.2(50)