Ekonomik Yaklaşım, 24(87), 37-68 TÜRKİYE’NİN YAKIT TÜKETİMİNDE BİYO-DİZEL KULLANIM HEDEFLERİNİN ETKİ ANALİZİ Selim ÇAĞATAY * Celal TAŞDOĞAN ** Reyhan ÖZEŞ *** 19 Ocak 2014 tarihinde alındı; 20 Haziran 2014 tarihinde kabul edildi. doi:10.5455/ey.35111 Özet Türkiye Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu motorin türlerine ilişkin yaptığı bir düzenleme ile piyasaya akaryakıt olarak arz edilen motorinin yerli tarım ürünlerinden üretilmiş dizel içeriğini 2014 yılı için en az %1, 2015 yılı için en az %2 ve 2016 yılı için ise en az %3 olarak belirlemiştir. Bu çalışma, belirlenen hedeflerin tarım sektörü ve kırsal kesim gelirleri açısından etkilerini analiz etmektedir. Çalışmada çok-ülkeli, çok-ürünlü, ikili ticarete izin veren bir tarım ticaret modeli ve 2010 yılı için oluşturulmuş sosyal hesaplar matrisinden türetilen fiyat çarpanları kullanılmaktadır. Koşulan senaryolar biyo-dizel talebinin büyük ölçüde ayçiçeği ve daha küçük çapta soya arzının arttırılmasıyla karşılanması gerektiği yönünde bulgular ortaya koymaktadır. Bu arz artışının ise eş zamanlı olarak hem yurtiçinde prim verilerek hem de bu ürünlerin ham ve yağlarının ithalatında tarife indirimi yapılarak gerçekleştirildiği takdirde göreli olarak daha düşük maliyetle sağlanacağı gözlenmektedir. Kırsal kesimde faktör ve hanehalkı gelirleri ise prim artış ve tarife indirim oranlarına göre düzenlenebilecektir. Fakat sonuç itibarı ile Türkiye’nin fosil yakıt kullanımında biyo-dizel yerine biyo-etanol ikamesine yönelmesi daha rasyonel bir seçim olacaktır. Anahtar Kelimeler: Biyo-dizel, Kısmi denge, Tarım ikili-ticaret modeli, Sosyal hesaplar matrisi, Fiyat çarpanları. JEL Sınıflandırması: C63, C67, Q16, Q18. * Prof. Dr., Akdeniz Üniversitesi, İ.İ.B.F., İktisat Bölümü. ** Yrd.Doç.Dr., Gazi Üniversitesi, Bankacılık Yüksekokulu. *** Doktora Öğrencisi, Akdeniz Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü.