Turkiye Klinikleri J Dental Sci. 2020;26(3):384-92 384 A successful root canal therapy requires the preparation of root canals chemo-mechanically fol- lowed by obstruction of them three dimensionally using biocompatible materials. 1 During chemo-me- chanical preparation of root canals a solid tissue de- bris called “smear layer” is formed. The appearance of smear layer brings about two difficulties. These prevent (i) irrigation solutions and intracanal medica- Influence of Chitosan and EDTA Solutions Activated with Sonic and Ultrasonic Systems on the Microhardness of Dentin Kitosan ve EDTA Solüsyonlarının Sonik ve Ultrasonik Sistemler ile Aktive Edilmesinin Dentin Mikrosertliğine Olan Etkisi Esin ÖZLEK a , Hüseyin GÜNDÜZ a , Elif AKKOL a , Gizem KADİ a a Department of Endodontics, Van Yüzüncü Yıl Faculty of Dentistry, Van, TÜRKİYE ABSTRACT Objective: The aim of this in vitro study is to assess the effect of activation of EDTA and chitosan by different irrigation activation systems on the microhardness of root canal dentin. Mate- rial and Methods: A total of 60 single-rooted extracted mandibular premolars were prepared and randomly distributed into two groups (n=30) based on the final irrigant: Group 1, 0.2% chitosan; Group 2, 17% EDTA. Then, specimens of both groups were randomly divided into three subgroups (n=10) based on the irrigant activation; Subgroup A (Sonic), Subgroup B (Ultrasonic) and Subgroup C (Conventional ir- rigation, control group). The specimens (n=60) were embedded into resin blocks and sectioned horizontally 1 mm thick sections from 2,5 and 8 mm levels from the apex. All samples were used to determine the microhardness of dentin using a Vicker’s microhardness tester. The data were analyzed using the three-way analysis of variance (ANOVA) and Tukey post-hoc tests to detect the effects of the inde- pendent variables (final irrigation solution, final irrigation techniques, and root canal thirds) on microhardness. Results: The three-way ANOVA indicated that chitosan exhibited a significantly lower mi- crohardness value than EDTA (p<0.001). Also, regardless of the usage of final irrigation, both PUI and EA had significantly lower micro- hardness than CI (p<0.001). Conclusion: Chitosan as compared to EDTA (i), sonic (EA) and ultrasonic (PUI) final irrigation activation methods as compared to the traditional syringe method (CIS) (ii), api- cal and mid regions of the root as compared to its coronal region (iii), showed lower microhardness values. Keywords: Chelating agents; chitosan; EDTA; activation; ultrasonic ÖZET Amaç: Bu in vitro çalışmanın amacı; EDTA ve kitosanın farklı irrigasyon aktivasyon yöntemleri ile aktivasyonunun kök kanal dentin mikrosertliği üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yön- temler: Toplam 60 adet tek köklü çekilmiş mandibular premolar diş prepare edildi ve final irrigasyon esas alınarak rastgele iki gruba (n = 30) ayrıldı: Grup 1, %0,2 kitosan; Grup 2, %17 EDTA. Daha sonra, her iki grubun örnekleri, irrigasyon aktivasyon sistemine göre rastgele üç alt gruba (n=10) ayrıldı; Alt Grup A (Sonik), Alt Grup B (Ultrasonik) ve Alt Grup C (Geleneksel irrigasyon, kontrol grubu). Örnekler (n=60) rezin bloklarına gömüldü ve apeksten 2,5 ve 8 mm seviyelerinde yatay olarak 1 mm kalınlıkta kesitler alındı. Tüm örneklerin dentin mikro sertliğini belirlemek için Vicker mikro sertlik test cihazı kullanıldı. Ve- riler, bağımsız değişkenlerin (final irrigasyonu, final irrigasyon akti- vasyon tekniği ve kök kanal üçlüsü) mikrosertlik üzerindeki etkilerini tespit etmek için üç yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Tukey post- hoc testleri kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Üç yönlü ANOVA, ki- tosanın EDTA’dan anlamlı derecede düşük mikrosertlik değerine neden olduğunu göstermiştir (p<0,001). Ayrıca, final irrigasyon kullanımından bağımsız olarak, hem ultrasonik (PUI) hem de sonik (EA), geleneksel irrigasyondan önemli ölçüde daha düşük mikro sertliğe sahipti (p<0,001). Sonuç: Kitosan ile EDTA karşılaştırıldığında (1), sonik (EA) ve ultrasonik (PUI) final irrigasyon aktivasyon yöntemleri geleneksel iğne irrigasyon (CIS) yöntemiyle karşılaştırıldığında (2) kökün apikal ve orta bölgeleri koronal bölgeleri ile karşılaştırıldığında (3), daha düşük mikro sertlik değerleri göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Şelasyon ajanları; Kitosan; EDTA; aktivasyon; ultrasonik ORİJİNAL ARAŞTIRMA ORIGINAL RESEARCH DOI: 10.5336/dentalsci.2019-72466 Correspondence: Esin ÖZLEK Van Yüzüncü Yıl Faculty of Dentistry, Department of Endodontics, Van, TÜRKİYE E-mail: e.ozlek@yyu.edu.tr Peer review under responsibility of Turkiye Klinikleri Journal of Dental Sciences. Received: 20 Nov 2019 Received in revised form: 12 Feb 2020 Accepted: 11 Mar 2020 Available online: 20 Apr 2020 2146-8966 / Copyright © 2020 by Türkiye Klinikleri. This is an open access article under the CC BY-NC-ND license (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/). Türkiye Klinikleri Diş Hekimliği Bilimleri Dergisi Turkiye Klinikleri Journal of Dental Sciences