Cilt 56 • Sayı 3 Otomatik ve Yarıotomatik MUGA Görüntüleri • 159 MUGA Görüntülerinde Otomatik ve Yarıotomatik Analiz ile Hesaplanan Sol Ventrikül Fonksiyonel Parametre Sonuçlarının Karşılaştırılması Alper Özgür Karaçalıoğlu(*), Semra İnce(*), Özdeş Emer(*), Engin Alagöz(*) * Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve Askeri Tıp Fakültesi, Nükleer Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı, Etlik, Ankara. Ayrı basım isteği: AlperÖzgür KARAÇALIOĞLU, GülhaneAskeri Tip AkademisiveAskeriTıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Baskanlığı 06018 Etlik-Ankara Telefon: 0.312 304 48 04 Fax: 0.312 304 48 00 E-mail: aokaracali@gata.edu.tr ÖZET Bu çalışmanın amacı, “multigated analysis” (MUGA) görüntülerinde otomatik ya da yarı-otomatik analiz ile elde edilen sonuçları karşılaştırmak ve her iki yöntemle hesaplanan sonuçlar arası ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmaya 18 (%60) erkek, 12 (%40) kadın (yaş, ortalama±SD:15±8) olmak üzere 30 hasta dahil edildi. MUGA görüntülerinden otomatik ve yarı-otomatik analizle elde edilen sistolik parametreler olan sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (SVEF) ve “peak emptying” (PER) ile diyastolik parametreler olan “peakfilling rate” (PFR) ve “time- to-peakfilling rate” (TTPFR) karşılaştırıldı. Benzer ölçümler iki uzman tarafından yapılarak “interobserver” farklılık da araştırıldı. Otomatik ve yarı otomatik analiz ile EF ölçümleri sırasıyla 59,04±10,41 57,63±9,5 (p=0,134), PER ölçümleri sırası ile 3,28±0,74, 3,42±0,79 (p=0,054), PFR ölçümleri sırası ile 3.48±1,03, 3,72±0,97 (p=0,030) ve TTPFR ölçümleri sırası ile120,41±30,94, 116,73±35,37 (p=0,459) olarak hesaplanmış ve PER hariç diğer parametreler arası anlamlı fark bulunmamıştır. İki uzmanın otomatik ve yarı-otomatik değerlendirmeleri karşılaştırıldığında, SVEF hariç diğer parametreler arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. SVEF hesaplamalarındaki fark yarı-otomatik analizde azalmıştır. Her nekadar otomatik veya yarı-otomatik analizlerde, sol ventrikülün sistolik ve diyastolik fonksiyonel parametrelerinin sonuçlarında önemli bir farklılık saptanmasa da özellikle SVEF hesaplamalarında yarı-otomatik analiz tercihi, bireyler arası değişkenliği azaltacağından, daha istikrarlı sonuçlar verecek gibi görünmektedir. Anahtar Kelimeler: MUGA, sol ventrikülejeksiyon fraksiyonu, diyastolik fonksiyon SUMMARY Comparison of Left Ventricular Functional Parameters Calculated by Automatic and Semi-automatic Analysis in MUGA The aim of the study was to compare the results calculated by automatic and semiautomatic methods in the multigated analysis (MUGA) scans and to research the correlation between the results calculated by both modalities. 30 patients including 18 (60%) men and 12 (40%) women (Age, mean±SD:15±8) were included into the study. Systolic parameters such as left ventricular ejection fraction (LVEF) and peak emptying rate (PER) together with diastolic parameters such as peak flling rate (PFR) and time-to-peak flling rate” (TTPFR) derived by automatic and semiautomatic analysis in MUGA scans were compared. These measurements were made by two nuclear medicine specialists and "interobserver" variability was also investigated. The results of EF, PER, PFR, and TTPFR were calculated by automatic and semiautomatic methods and levels of signifcance were 59,04±10,41 57,63±9,5 (p=0,134), 3,28±0,74, 3,42±0,79 (p=0,054), 3.48±1,03, 3,72±0,97 (p=0,030), 120,41±30,94, 116,73±35,37 (p=0,459), respectively, and statistically signifcant diference between the parameters except PER was not detected. When the automatic and semiautomatic analyses of both specialists were compared, statistically signifcant diference between the parameters except LVEF was not detected. The diference between the calculations of both methods was decreased in the semiautomatic analysis. Although there was not a statistically signifcant diference between the results of the systolic and diastolic functional parameters that were analyzed by automatic and semiautomatic analyses, the preference of semiautomatic analysis for LVEF calculations seems to give more precise results by decreasing the interobserver variability. Key words: MUGA, leftventricularejectionfraction, diastolicfunction Gülhane Tıp Derg 2014;56: 159-163 © Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2014 doi: 10.5455/gulhane.45146 Giriş Multigated acquisition (MUGA) olarak bilinen sintigrafk gö- rüntüleme yöntemiyle kalbin hareketli “cine” görüntüsü elde edilir. Sol ventrikül çevresine çizilen ilgi alanı ile sol ventrikülün zaman aktivite eğrisi oluşturulup sistol ve diyastol esnasında oluşan sayısal değişikliklerden yararlanılarak sol ventrikülün- sistolik ve diyastolik fonksiyonları sayısal olarak hesaplanabil- mektedir. İlk defa 1970’lerin başlarında geliştirilen bu yöntem sayesinde yüksek doğrulukla sol ventrikül ejeksiyon fraksiyo- nu hesaplanmış ve sonuçların girişimsel bir yöntem olan ve kardiyak kateterizasyon esnasında yapılan kontrast ventrikü- lograf ile elde edilen değerler arasında mükemmel korelas- yon göstermesinin anlaşılmasıyla yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır (1). Koroner arter hastalığı olan olguların tanı, tedavi, takip ve prognoz tayininde sol ventrikül hacimleri ve sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (SVEF) klinik olarak çok önemli- dir (2-5). Ayrıca onkolojik hastalarda kemoterapi toksisitesinin tanı ve takibinde MUGA referans bir test niteliğindedir (1,6,7). Diğer tanısal yöntemler ile kıyaslandığında daha az kullanıcı bağımlılığı ve yüksek doğruluğu en büyük avantajlarıdır (8). Ekokardiyografnin yaygınlaşması ile bu teste olan ilgi azalmış olsa da bugün hala SVEF hesaplanmasında referans yöntem olarak kullanılmaktadır. MUGA, SVEF hesaplanmasında doğruluğu ispatlanmış bir görüntüleme yöntemi olsa da doğasından kaynaklanan bazı dezavantajları vardır. Herşeyden önce, planar görüntüleme yöntemi olup iki boyutlu görüntüler elde edildiği için değişik açılardan alınan görüntülerde anatomik yapılara ait aktiviteleri birbirinden net olarak ayırt etmek bazı vakalarda zordur. So- nuçta ventriküllerin ve sol atriyum ile sol ventrikülün aktivite- leri birbirine karışır. Literatürde sol atriyumun sol ventrikül ile sınırları net ayırt edilemediği durumlarda SVEF değerlerinin olduğundan düşük hesaplanabildiği rapor edilmiştir(9). Bu görüntülerin analizi esnasında sol ventrikül çevresine çi- zilen ilgi alanının doğruluğu, elde edilecek sonuçların doğrulu- ğunu doğrudan etkiler ve bu ilgi alanları iki yöntemle çizilmek- tedir. İlki otomatik analiz yöntemidir ve sol ventrikül çevresine dairesel sınırlayıcı ilgi alanı çizilerek kenar tanıma yazılımı ile sistol ve diyastol sonu sayımların elde edilmesi esasına daya- nır. İkincisi ise sol ventrikül çevresine ilgi alanının elle çizilme- si esasına dayanan ve kişisel tecrübeler ile doğrudan ilişkili yarı-otomatik analiz yöntemidir. Dolayısı ile bu görüntülerin analizinde otomatik ya da yarı-otomatik yöntemler kullanımı sonucu farklı sonuçlar elde edilebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, nükleer kardiyolojik çalışmalarda referans niteliğindeki MUGA görüntülerinin otomatik ya da yarı-otomatik analizle- Makalenin Geliş Tarihi: 20.05.2013 • Kabul Tarihi: 03.11.2013 • Çevrim İçi Basım Tarihi: 27.09.2014 Cilt 56 • Sayı 3 ARAŞTIRMA/ORIGINAL ARTICLE