Ostrinia nubilalis Hübner’e Karşı Biyolojik Mücadelede Kullanılan 7 Trichogramma Tür veya Ekotipi Arasında En Etkilisinin Seçimi Üzerine Bir Araştırma Ali ÖZPINAR Harran Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü, 63200 Şanlıurfa-TÜRKİYE Sündüs UZUN Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Bornova, 35100 İzmir-TÜRKİYE Şerif Ali HASSAN Institüt für biologischen Pflanzenschutz, Heinriche St.243, 64387 Dartmstadt, DEUTCSLAND Geliş Tarihi: 07.08.1996 Tr. J. of Agriculture and Forestry 23 (1999) 83-86 © TÜBİTAK 83 Özet: Çalışma, değişik ülkelerde Ostrinia nubilalis Hübner’e karşı biyolojik mücadele etmeni olarak üzerinde durulan veya kullanılan Trichogramma evanescens Westwood (Sakarya-Türkiye kökenli), T. evanescens Westwood (Adana-Türkiye kökenli), T. evanescens Westwood (Moldavya kökenli), T. evanescens Westwood (Darmstadt-Almanya kökenli), T. ostriniae Pang et Chen (Çin kökenli), T. brassicae Bezdenko (Aydın-Türkiye kökenli) ve T. maidis Pintureau & Voegele (Fransa kökenli) arasında en etkilisini belirlemek için yürütülmüştür. Yeni bırakılmış O. nubilalis (2x40 adet) ve Sitotroga cerealella (Olivier) (2x50 adet) yumurtaları, 2x2 cm ebatındaki kağıt parçasının köşelerine karşılık gelecek şekilde yapıştırılmış ve cam tüplere (10x2.5 cm) alınmıştır. Her cam tüpün içine 1 adet dişi parazitoit salınmıştır. Salımdan sonra 30 dakika arayla, 4 saat boyunca parazitoitlerin davranışları kaydedilmiştir. Test edilen Trichogramma tür veya ekotiplerinin hepsi O. nubilalis veya S. cerealella yumurtalarını belli oranlarda ziyaret etmiştir. O. nubilalis yumurtaları en çok %62.50, %61.35, %58.83 ve %56.00 oranında ve sırasıyla, T. evanescens (Sakarya-Türkiye kökenli), T. evanescens (Adana-Türkiye kökenli), T. evanescens (Moldavya kökenli), ve T. ostriniae (Çin kökenli) tarafından ziyaret edilmiştir. Ancak parazitlenen O. nubilalis yumurta sayısı, parazitoitin konukçu yumurtalarını ziyaret sıklığı ile paralellik göstermemiştir. En yüksek parazitleme, ortalama 13.80 adet yumurtayla, ziyaret sıklığı 4. sırada yer alan T. ostriniae tarafından sağlanmıştır. Sonuç olarak O. nubilalis yumurtaları üzerinde en yüksek performans T. ostriniae ait olup, bunu T. evanescens (Adana- Türkiye kökenli) izlemiştir. A Research on Selection of the Most Effective Species or Strains of 7 Trichogramma for Biological Control Against Ostrinia nubilalis Hübner Abstract: This study, was carried out to determine the most effective species or strains among Trichogramma evanescens Westwood (from Sakarya-Turkey), T. evanescens Westwood (from Adana-Turkey), T. evanescens Westwood (from Moldavia), T. ostriniae Pang et Chen (from China), T. evanescens Westwood (from Darmstadt-Germany), T. brassicae Bezdenko (from Aydın-Turkey) and T. maidis Pintureau & Voegele (from France), which were investigated or used for biological control against O. nubilalis in different countries. A single female was offered choice between 2x40 eggs of O. nubilalis and 2x50 eggs of Sitotroga cerealella (Olivier), sticked on the corner of a white paper (2x2 cm) with one honey drop in the tubes. Observations after releasing were made to study the behavoir of parasitoids on the host eggs for every 30 minutes during 4 hours. All Trichogramma strains were accepted eggs of the O. nubilalis and S. cerealella. The ratio of the contact of T. evanescens (from Sakarya-Turkey), T. evanescens (from Adana-Turkey), T. evanescens (from Moldavia) and T. ostriniae on the O. nubilalis eggs were 62.50, 61.35, 58.83 and 56.00%, respectively. But, the average number of the parasitized eggs per female of T. ostriniae (13.80) was higher than the others. As a result, the most effective candidade for biological control of O. nubilalis was T. ostrinae and T. evanescens (from Adana-Turkey) in laboratory. Giriş Günümüzde 30’a yakın ülkede 18 Trichogramma türü yaklaşık 32 milyon hektarda biyolojik mücadele etmeni olarak mısır, soya, pirinç, pamuk, şeker pancarı, şeker kamışı, sebze, meyve, bağ ve orman ağaçlarında zararlı olan lepidopterlere karşı başarılı bir şekilde kullanılmaktadır (1). Uygulamaya, bu derece girmiş olan Trichogramma türlerinin etkinlikleri doğal koşullarda konukçuyu arama, algılama, konukçuya alışma gibi özelliklere bağlıdır. Parazitoitlerin bu özellikleri, laboratuvar ve tarlada yapılan bir dizi test ile ortaya çıkarılmaktadır. Parazitoitin, konukçusunu arama davranışı bitki varlığında; kafes ve tarla koşullarında değişik yöntemler kullanarak test edilmiştir (2, 3, 4). Laboratuvar koşullarında ise