Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research Cilt: 10 Sayı: 54 Yıl: 2017 Volume: 10 Issue: 54 Year: 2017 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 http://dx.doi.org/10.17719/jisr.20175434625 ÖRGÜTSEL KORKUNUN SOSYAL SERMAYE ÜZERINDEKI ETKISI (FIRAT ÜNIVERSITESI ÖRNEĞI) • THE EFFECT OF ORGANIZATIONAL FEAR ON SOCIAL CAPITAL (A CASE OF FIRAT UNIVERSITY) Ayşe ÖZPOLAT* Yelda SEVİM** Öz Gücün karşı yansıması olarak ortaya çıkan korku iki taraflı bir durumdur. Korkutan ve korkan olarak taraflar bir varlık mücadelesi vermektedirler. Korkunun oluştuğu tarafta iki eyleme neden olmaktadır. Birincisi korkulan şeye karşı mücadele diğeri ise bireyin kendini korumaya alarak passivize olmasıdır. Bireyin kendini korumaya alması iletişimin aksamasına ve iletişim ağlarının olumsuz etkilenmesine neden olmaktadır. Modern örgüt yapısı ve modernleşme bireyselliği yaygınlaştırdığı gibi modern yapı ve kurumlarındaki sistem ise korku toplumu yaratmaktadır. Toplumun bir arada olmasını ve güçlenmesini sağlayan iletişim ağları bireyselleşme ve korkuyla bozulmaktadır. Toplumu birarada tutan iletişim ağları bireylerin hayatlarını kolaylaştırıcı etkiye sahiptir. İletişim ağları ile sosyal sermayenin yüksek olması bireysel olarak yaşam kalitesinin yükseltmekte toplumsal olarakta makro hedeflere ulaşılmasını kolaylaştırmaktadır. Çünkü toplum içinde sosyal sermayeleri yüksek bireylerin varlığı ve çokluğu toplumun değişik kesimleri arasında karşılıklı ilişki, işbirliği ve farklı konulara duyarlılığa bağlı dayanışma ve güven duygusunun gelişmesine neden olur. Bu çalışmada korkunun sosyal sermaye üzerindeki olumsuz etkisi araştırılmaktadır. Bu çalışmayla sosyoloji litaratüründe ihmal edilmiş iki kavram ve birbiriyle ilişkisi kurularak bu eksiklik giderilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma Fırat Üniversitesi öğretim elemanları üzerinde yapılmıştır. Nitel araştırma yönteminin görüşme tekniğiyle yapılan bu araştırmada örneklem maksimum çeşitlilik ve kartopu modeli ile oluşturulmuştur. Ayrıca öğretim elemanlarından tüm ünvanların temsili sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Korku, Rekabet, Sosyal Sermaye, Güven. Abstract The fear that emerges as a reflection of the power is a two-dimensional situation. As scared and scary, the parties struggle for existence. Fear causes two kinds of action given by the person who the fear occurs in. The first is a struggle against the feared thing and the other is the passiveness of the individual who protects him/herself. The self-protection of the individual causes the communication to fail and the communication networks to be negatively affected. Modern organization structure and modernization have popularized the individualism, and the system in modern bodies and institutions has created a fear society. The communication networks that enable society to coexist and empower are deteriorated by individualization and fear. The communication networks that hold society together have the effect of facilitating the lives of the individuals. The high level of communication networks and social capital raises quality of life individually and makes it easier to reach macro targets socially. Because the existence and majority of the individuals with high level of social capital in society leads to the development of solidarity and confidence based on the mutual relations, cooperation and sensitivity to different issues between different parts of the society. In this study, the negative effect of fear on social capital was investigated. Thanks to this study, two neglected concepts in the sociology literature were allowed to relate to each other and this deficiency was tried to be solved. This study was carried out on the instructors of Fırat University. In this research conducted by the interview technique of the qualitative research method, the sample was formed with the maximum variation and snowball model. In addition, representations of all titles were obtained through the instructors. Keywords: Fear, Competition, Social Capital, Confidence. 1. Giriş Korku bir eğitim aracı, yıldırma politikası, edilgin kılma stratejisi olarak tarihin her döneminde kullanılmış olmasına rağmen günümüzdeki gibi bireyin tüm hayatını şekillendirmemiştir. Günümüzdeki bireyin korkuları daha çok üretim ilişkilerinden kaynaklı sermaye temelli korkulardır. Sermaye amaçlarına (varlığı devam ettirme, büyüme ve kar maksimizasyonu) korku duygusuyla ulaşmaktadır. Rekabet ortamını hem iş piyasasında hem de gündelik yaşamda tüketim döngüsünde oluşturarak korku duygusuyla bireyleri pasivize edip amaçlarına ulaşma gayretindedir. Yedek işçi grubu ve yetenek yitimi iş piyasasında korku yaratırken statü, imaj ve prestij kavramlarıyla gündelik hayatı etkisi altına almıştır. Böylesi bir dönemde bireysellik yükselirken doğal olarak işbirliği sadece çıkar ilişkileri temellerinde yeniden şekillenmiştir. • Bu çalışma, “Toplumsal Korkular Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma (Fırat Üniversitesi Örneği)” başlıklı doktora tezinden üretilmiştir. ** Öğr. Gör., Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksek Okulu. *** Yrd. Doç. Dr., Fırat Üniversitesi Sosyoloji Bölümü.