Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 11/14 Summer 2016, p. 201-220 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9850 ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY Article Info/Makale Bilgisi Received/Geliş: 05.08.2016 Accepted/Kabul: 29.09.2016 Referees/Hakemler: Doç. Dr. Gökhan ARI – Doç. Dr. Selda KILIÇ This article was checked by iThenticate. ÇEVRE EĞİTİMİ İÇİN KÜLTÜREL BİR BAKIŞ AÇISI: DEDE KORKUT HİKÂYELERİ Ayşegül DERMAN - Zeynep ASLAN ÖZET Sözlü kültür mirası, millî kimlik oluşumu, toplumsal bellek üzerinde ortak değerleri ve temel kültür kodlarını geçmişten günümüze süzer ve geleceğe taşır. Dede Korkut Kitabı da içinde eski Türk inançlarından izler barındırdığı için; Türk inanç ve düşünce sistemlerini, hayat felsefesini ve telâkkisini gözler önüne seren bir kültür ansiklopedisi mahiyetindedir. Bu çalışmanın amacı Dede Korkut Hikâyelerini çevre eğitimi açısından analiz ederek çevre eğitimi pedagojisine kültürel bir bakış açısı sunmaktır. Makale nitel araştırma paradigmasına uygun olarak yürütülmüştür. Veri kaynağını Dede Korkut Kitabı’ndaki on iki hikâye teşkil etmektedir. Dede Korkut Hikâyelerinin analizinde doküman analizi metodu kullanılmıştır. Hikâyelerin her biri içerdikleri tabiat unsurları, tabiatla uyum içinde yaşama, tabiat varlıklarından insana atfedilen özellikler, insandan tabiat varlıklarına atfedilen özellikler kategorilerine göre analiz edilmiştir. Analizler sonucunda Dede Korkut Hikâyelerinin tamamında çok sayıda farklı tabiat unsuru tespit edilmiştir. Dede Korkut Hikâyelerinde belirlenen kategorilerle ilgili çok sayıda örnek tespit edilerek kodlanmış ve kodlar Türk mitolojisi, inanç sistemleri ve kültürü ekseninde yorumlanmıştır. Elde edilen bulgular tabiatla ilgili kültürel bakış açımızı, kültür kodlarımızı kuşaklara aktarmak amacıyla Dede Korkut Hikâyelerinin çevre eğitiminde kullanılabileceğini göstermektedir. Dede Korkut Hikâyeleri bağlam temelli öğretim yaklaşımı ile çevre konularına uygun sosyo-kültürel bağlamlar oluşturularak çevre eğitiminde kullanılabilir. Bu yolla çocuklarda, gençlerde ve özellikle öğretmen adaylarında tabiat varlıklarına karşı sevgi, değer verme, ilgi duyma, takdir etme gibi duyuşsal özelliklerin gelişimine de katkı sağlanacağı düşünülmektedir. Ayrıca yükseköğretim öğrencilerinin Dede Korkut Hikâyelerini bütüncül Yrd. Doç. Dr, Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, El-mek: aderman1977@gmail.com Arş. Gör., Gazi Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü, El-mek: zeynepaslan35@gmail.com