Neuropsychiatria i Neuropsychologia 2012 1 Artykuł oryginalny/Original article Adres do korespondencji: dr hab. Krystyna Jaracz Zakład Pielęgniarstwa Neurologicznego i Psychiatrycznego Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego ul. Smoluchowskiego 11, 60-179 Poznań tel. +48 61 655 92 67, faks +48 61 655 92 66 e-mail: jakrystyna@poczta.onet.pl Streszczenie Wstęp: Celem badań była ocena stanu psychicznego cho- rych po pierwszym epizodzie schizofrenii po 7–11 latach od pierwszej hospitalizacji psychiatrycznej oraz retrospek- tywna analiza porównawcza nasilenia objawów psycho- patologicznych w grupie osób będących (R) i niebędących w stanie remisji (NR). Materiał i metody: Zbadano 64 pacjentów hospitalizo- wanych psychiatrycznie po raz pierwszy w latach 1998– 2002. Badanie miało charakter prospektywny z cztero- krotną oceną w czasie: badanie 1. wykonano miesiąc po wypisie ze szpitala, badanie 2. – 12 miesięcy po badaniu 1., badanie 3. – po 4–6 latach od badania 1., badanie 4. – po 7–11 latach od badania 1. Łączny okres obserwacji wynosił średnio 8,1 roku. Wyniki: Kryteria remisji w kolejnych badaniach spełnia- ło odpowiednio 55%, 50%, 36% i 34% pacjentów. Do najczęściej występujących symptomów psychopatologicz- nych w badaniu 1. i 4. należały objawy deficytowe. Ana- liza retrospektywna wykazała, że w kolejnych punktach czasowych badania osoby z grupy R w badaniu 4. uzyski- wały istotnie lepsze wyniki PANSS (Positive and Negative Syndrome Scale) niż osoby z grupy NR. Całkowity wynik PANSS w grupie R nie zmienił się istotnie przez cały okres obserwacji, natomiast w grupie NR średnia punktacja PANSS wzrosła. Czynnikiem różnicującym porównywa- ne grupy w punkcie końcowym badania był czas niele- czonej psychozy (p = 0,01). Wnioski: 1. Średnio po 8 latach po pierwszej hospitaliza- cji psychiatrycznej 2/3 pacjentów nie spełniało kryteriów remisji. 2. W ciągu pierwszej dekady trwania choroby wzrósł odsetek chorych niespełniających kryteriów remi- sji. 3. Większe nasilenia objawów psychopatologicznych we wczesnym okresie choroby i dłuższy czas nieleczonej psychozy w znaczącym stopniu determinowały dalszy nie- korzystny przebieg i wynik leczenia schizofrenii. Słowa kluczowe: schizofrenia, pierwszy epizod, wynik leczenia. Abstract Background: The aim of the study was to assess the psychopathological status among first episode schizo- phrenic patients at 7-11 years after their first psychia- tric hospitalisation and to analyse retrospectively seve- rity of symptoms in remitted (R) and non-remitted (NR) patients. Material and methods: Sixty-four patients hospitali- sed for the first time in the period 1998-2002 were enrolled. They were assessed 1 month following the hospitalization (Time 1), 12 months later, 4-6 years after Time 1, and 7-11 years after Time 1. The overall mean follow-up was 8.1 years. Results: Of the 64 patients 55% achieved remission at Time 1, 50% at Time 2, 36% at Time 3, and 34% at Time 4. At Times 1 and 4 negative symptoms were the most frequently observed. The retrospective analysis sho- wed that patients who achieved remission at Time 4 had significantly better PANSS (Positive and Negative Syndro- me Scale) than NR over the observation (p < 0.001). In the R group the PANSS did not change between Times 1 and 4, but in the NR group a significant incre- ase was noted. Duration of untreated psychosis (DUP) was found to significantly differentiate the R and NR patients (p = 0.01). Conclusions: 1. At an average of 8 years after the first hospitalisation 2/3 of the patients did not achieve remis- sion. 2. The percentage of patients who failed to achie- ve remission increased significantly during the first deca- de of the disease. 3. More severe symptoms in the early stage of the disease and longer DUP seem to determi- ne significantly the unfavourable course and long-term treatment outcome of schizophrenia. Key words: schizophrenia, first episode, outcome. Wieloletnia ocena stanu psychicznego chorych na schizofrenię po pierwszej hospitalizacji psychiatrycznej z uwzględnieniem kryteriów remisji objawowej Long-term evaluation of mental status in schizophrenic patients after a first psychiatric hospitalization according to symptomatic remission criteria Krystyna Jaracz, Krystyna Górna, Jan Jaracz, Justyna Kiejda, Maria Wilkiewicz, Janusz Rybakowski Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Neuropsychiatria i Neuropsychologia 2012; 7, 1: 1–6