Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 5/3 Summer 2010 ALİ ŞÎR NEVÂYÎ’NİN DİVANLARINDA MEKTUPLAŞMA: ÂŞIKTAN SEVGİLİYE, SEVGİLİDEN ÂŞIĞA Tülay GENÇTÜRK DEMİRCİOĞLU ÖZET Klasik Türk edebiyatının aĢk-âĢık-maĢuk üçgeninde âĢıklığın göstergelerinden biri de sevgili ve âĢığın mektuplaĢmasıdır. Bu makalede klasik Türk edebiyatında etkisi büyük olan Çağatay Ģairi Ali ġîr Nevâyî’nin dört divanı Garâibü’s-sıgâr, Nevâdirü’ş-şebâb, Bedâyiü’l-vasat ve Fevâyidü’l-kiber taranmıĢ, Ģiirlerinde mektup kavramı bütün yönleriyle; vasıfları, çeĢitleri, ilgili teĢbihler ve mektuplaĢma geleneği incelenmiĢtir. Makale, bu kavramın Nevâyî’nin divanlarında Anadolu sahasındaki Türk Ģairlerine kıyasla daha geniĢ yer bulduğunu, bunun nedeninin de Ģairin yek-ahenk gazel yazmaya verdiği önemden kaynaklandığını ileri sürmektedir. Anahtar Kelimeler: Ali ġîr Nevâyî, mektup, aĢk, âĢık, sevgili, Çağatay. LETTER IN THE DIVANS BY ALİ ŞÎR NEVÂYÎ: FROM THE LOVER TO THE BELOVED AND VICE VERSA ABSTRACT Concerning the relationships between the lover and the beloved in classical Turkish literature, one of the indications of falling in love is the lover’s communication with the beloved by letter. This paper examines how Ali ġîr Nevâyî, a well-known Chagatai poet who had a remarkable influence on classical Turkish literature, exercised the letter metaphor by focusing on his four divans: Garâibü’s-sıgar, Nevâdirü’ş-şebâb, Bedâyiü’l- vasat. The main argument of the present paper is that the letter metaphore was extremely used in the divans by Yrd. Doç. Dr., Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü gencturk@boun.edu.tr