AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2007, 20(2),203-210 203 SICAKLIĞIN DALBERGIA SISSOO TOHUMLARININ ÇİMLENME ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ Meryem ATİK a Osman KARAGÜZEL Selma ERSOY Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü, 07070 Antalya Kabul Tarihi: 9 Ağustos 2007 Özet Bu çalışma çimlenme sıcaklığının Dalbergia sissoo (Roxb. ex DC.) tohumlarının çimlenme özelliklerine etkisinin saptanması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 4 aylık tohumlara 10ºC, 15ºC, 20ºC, 25ºC ve 30ºC çimlenme sıcaklıkları etkisinde 21 günlük çimlenme testleri uygulanmış ve çimlenme oranı, çimlenme enerjisi, çimlenme indeksi, ortalama çimlenme süresi, kök ve gövde uzunluğu ve yaş ve kuru ağırlıkları ile ilgili gözlem ve ölçümler yapılmıştır. Sonuçlar çimlenme sıcaklığının çimlenme özellikleri üzerinde önemli düzeyde etkili olduğunu göstermiş ve 10ºC çimlenme sıcaklığı etkisinde D. sissoo tohumlarında çimlenme gözlenmemiştir. İncelenen çimlenme özelliklerinde en yüksek değerler ve en kısa çimlenme süresi 25ºC’de çimlendirilen tohumlarda saptanmış, bunları 30ºC’de çimlendirilen tohumlar izlemiştir. 15 ve 20ºC’de çimlenme özelliklerine ilişkin değerler düşmüş ve bu sonuçlar D. sissoo için en uygun çimlenme sıcaklığının 25ºC olduğu şeklinde değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dalbergia sissoo, sıcaklık, çimlenme Effect of Temperature on Germination Characteristics of Dalbergia sissoo Seeds Abstract This study was carried out to determine the effects of temperature on germination characteristics of Dalbergia sissoo (Roxb. ex DC.). Germination tests lasted for 21 days were applied to 4 months old seeds under the germination temperatures of 10ºC, 15ºC, 20ºC, 25ºC and 30ºC and observations and measurements were performed on germination percentage, germination energy, germination index, mean germination time, root and stem length and root and stem dried weight. Results indicated that germination temperatures had significant effect on the most of germination characteristics and no germination was observed at 10ºC. Maximum values of investigated germination characteristics and shortest germination time were recorded for the seeds germinated at 25ºC, which followed by the seeds germinated at 30ºC. Observed values of germination characteristics at 15 and 20ºC decreased and these results were interpreted that the best germination temperature for D. sissoo seeds was 25ºC. Keywords: Dalbergia sissoo, temperature, germination a İletişim: M. Atik, e-posta: meryematik@akdeniz.edu.tr 1. Giriş Süs bitkileri sektöründe bakım maliyetlerinin azaltılması, sağlıklı bir bitki dokusu sağlanması, yerel çevre uyumu ve çevre kalitesi gibi nedenlerle doğal türlerin kullanılması büyük önem taşımaktadır. Diğer yandan bozulan çevre koşullarının iyileştirilmesi, kısa sürede yoğun bir bitki örtüsünün oluşturulması peyzaj uygulamalarındaki diğer önceliklerdendir ve adaptasyon yetenekleri yüksek dış yurtlu bitkilerin bitkisel tasarım ve uygulamalarında yer alması sektörde tür çeşitliliğinin ve genelde bitki genetik kaynakları zenginliğinin artması açısından önemlidir. Son yıllarda dış mekan süs bitkileri sektöründeki ülkemizde var ve yetiştirilmesi mümkün olan türleri de içeren kitlesel dışalımlar, araştırıcıları adaptasyon sorunları, yerli fidancılık işletmelerini ise daha çok ekonomik nedenler açısından endişelendirmektedir. Damızlık materyalin dış alımı ve diğer fidan üretim süreçlerinin yurt içinde gerçekleştirilmesi bu endişelerin giderilmesi için kullanılabilecek yöntemlerden biridir. Buna karşın yurt dışından getirilen bir çok bitki türünde üretim süreçlerindeki önemli aşamalarda kullanılmasına ihtiyaç duyulan teknik bilginin de var olmayabildiği bilinmektedir.