darulfunun ilahiyat, 33(1): 63–91 DOI: 10.26650/di.2022.33.1.1084507 htp://ilahiyatjournal.istanbul.edu.tr Başvuru: 19.04.2022 Revizyon Talebi: 14.05.2022 Son Revizyon: 19.05.2022 Kabul: 20.05.2022 ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE darulfunun ilahiyat * Sorumlu Yazar: Tolga Savaş Altnel (Dr. Öğr. Üyesi), Yalova Üniversitesi, İslami İlimler Fakültesi, Dinler Tarihi Bölümü, Yalova, Türkiye. E-posta: tolgaaltnel@gmail.com ORCID: 0000-0002-6383-6484 Atf: Altnel, Tolga Savas. “Etyopya Kültüründe Ahit Sandığı (Tabot) Üzerine Bir İnceleme.” darulfunun ilahiyat 33, 1 (2022): 63–91. htps:// doi.org/10.26650/di.2022.33.1.1106102 This work is licensed under Creatve Commons Atributon-NonCommercial 4.0 Internatonal License Öz Tanrı’nın Sina Vahyi’yle Musa’ya yaptrmış olduğu Ahit Sandığı’nın esin kaynağı, ismi, muhtevası ve akibet birçok araştrmanın konusu olmaktadır. Bu konu Kur’an’da da zikredilmiş ve bu vesileyle Müslümanların gündemine de girmiştr. Ahit Sandığı’nın sahip olduğu olağanüstü güçler, onun her dönemde gizemini korumasına vesile olmuştur. Ahit Sandığı ile ilgili çeşitli dinî geleneklerde birbirinden farklı rivayetler yer almaktadır. Bunlardan biri de Habeş geleneğidir. Habeş geleneği, ana akım Yahudilik ve Hıristyanlıktan ayrılarak onun özgün ismini kullanmasının yanında günümüzde de ona sahip olduğunu iddia etmekle kutsal nesnenin gizemini bu topraklara çekmektedir. Makalemizde Ahit Sandığına Tabot denilmesi ele alınmış, onun Habeş topraklarına getrilme süreci ve günümüze ulaşma serüveni analiz edilmeye çalışılmıştr. Ayrıca Habeş kültüründe Tabot’a Hıristyan motfer yüklenerek yenilendiği hata farklılaştğı aktarılmıştr. Çevre kiliselerde kullanılan sunak tablet, Habeş geleneğinde Ahit Sandığı’nın özelliklerini alarak yeni bir forma kavuşmuştur. Bunun ötesinde Habeş kültüründeki Tabot’un Meryem’le özdeştrilmesi de Ahit Sandığı’nın Tanrı’nın ikametgâhı olması açısından yeni bir boyut kazanmıştr. Dolayısıyla Habeş geleneği, Tabot’a sahip olduğunu iddia etği kadar ona ve replikalarına yüklediği anlamlarla temeyyüz etmiş olmaktadır. Anahtar Kelimeler Ahit Sandığı, Tabot, Etyopya, Tevrat, Meryem, Sunak Tablet, Siyon, Kebra Nagast Abstract The inspiraton, name, content, and fate of the Ark of the Covenant, which God had Moses build with the Sinai Revelaton, has been the subject of many studies. Since this issue has been mentoned in the Qur’an, it has also become the agenda of Muslims. Due to its extraordinary powers, there have been diferent narratons about the Ark in various religious traditons. One of them is the Abyssinian traditon. This traditon, separated from mainstream Judaism and Christanity, draws the mystery of the sacred object to these lands by using its original name. Thus, the present study discussed how the Ark of the Covenant was called the Tabot, and analyzes the process of it being brought to the Abyssinian lands and its adventure to reach the present day were tried to be analyzed. In additon, it has been reported that in the Abyssinian culture, the Tabot was renewed and even diferentated according to Christan motfs. In fact, the altar tablet used in the surrounding churches gained a new form by taking the features of the Ark in the Abyssinian traditon. Beyond that, the identfcaton of the Tabot with Mary in Abyssinian culture has gained a new dimension in terms of the Ark being the so-called residence of God. Therefore, the Abyssinian traditon stands out, based on its atributes to the Tabot and its replicas. Keywords Ark of the Covenant, Tabot, Ethiopia, Torah, Mary, Altar Tablet, Zion, Kebra Nagast Tolga Savaş Altınel * Etiyopya Kültüründe Ahit Sandığı (Tabot) Üzerine Bir İnceleme A Study on the Ark of the Covenant (Tabot) in Ethiopian Culture