Doi: 10.34247/artukluakademi.1059824 | Araştırma Makalesi
Gönderim Tarihi: 18.01.2022 Kabul Tarihi: 23.06.2022 Yayın Tarihi: 27.06.2022
Bir Sahne Olarak Gündelik Hayat: Benlik ve Başkaları
Abdurrahman Yalçi
**
Atıf/©: Yalçi, Abdurrahman, Bir Sahne Olarak Gündelik Hayat: Benlik ve Başkaları, Artuklu Akademi, 2022/9 (1), 141-
159.
Öz: Birey, kendisinden önce düzenlenmiş olan bir dünyaya gözlerini açmaktadır. İçerisine doğulan toplum, gündelik
etkileşimler sırasında ve aracılığıyla öğrenilmekte; ilk dönemden itibaren benlik bilinci de bu sürece bağlı olarak
şekillenmektedir. Bilhassa rutin pratiklerin güven sağlayan yönü üzerinden gündelik hayatla ontolojik bir ilişki
geliştirilmekte, pratik bilinç başkalarınca onanma temelinde kurgulanmaktadır. Bedeni ile etkileşim ağına dâhil olan
birey, bir sunum gerçekleştirmekte ve beden politikasıyla ilişki içerisinde yaydığı izlenimi kontrol altında tutmak
istemektedir. Bu çerçevede çalışmamız, gündelik pratiklerin bireyi kuşatıcı yönünü ve kimliğin kişilerarası boyutunu
esas alarak sunumun kaçınılmaz oluşunu vurgulamaktadır. Böylelikle kimliğin ve ilişkili olarak pratik bilincin
inşasında etkileşimin belirleyici yanını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Metodolojik yol gösterici kavram olarak
etkileşime odaklanan araştırmamız, yine bu bağlam üzerinden bir kavram repertuvarı kullanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Gündelik Hayat Sosyolojisi, Goffman, Benlik, Sunum, Kişilerarası, İzlenim Denetimi.
Everyday Life as a Stage: Self and Others
Citation/©: Yalçi, Abdurrahman, Everyday Life as a Stage: Self and Others, Artuklu Akademi, 2022/9 (1), 141-159.
Abstract: The individual opens his eyes to a world that has been arranged before him. The society one is born into is
learned during and through everyday interactions; from the first period, self-consciousness is also shaped depending on
this process. In particular, an ontological relationship with everyday life is developed through the reassuring aspect of
routine practices, and practical consciousness is built on the basis of affirmation. The individual, who is included in the
interaction network with his body, performs a self-presentation for others and wants to keep the impression he spreads
in relation to body politics. In this framework, our study emphasizes the inevitability of presentation based on the
individual-encompassing aspect of daily practices and the interpersonal dimension of identity. Thus, it aims to reveal
the determining side of interaction in the construction of practical consciousness. Our research, which focuses on
interaction as a methodological guiding concept, uses a concept repertoire in this context.
Keywords: Everyday Life Sociology, Goffman, Self, Presentation, Interpersonal, Impression Control.
Giriş
Kimlik, bireyin kim/ne olduğu, kişilerarasında kimlik diye görülen şey olarak tanımlanmaktadır.
Kimliğin hayal gücünün bir parçası olmaktan kurtulması için okunaklı terimlerle ötekilere iletilmesi ve
anlaşılabilir simgelerle dışa vurulması gerekmektedir.
1
Kişinin benliğine ilişkin bilgisi her daim bir inşa
faaliyeti olup başkalarınca belli bir biçimde bilinme talebinden ayrılmamaktadır.
2
Çünkü birey, başkaları
tarafından fark edilmeyi istediği gibi olumlu bir şekilde fark edilmeye yönelik bir eğilim de taşımaktadır.
Hatta W. James, toplumun tüm üyeleri tarafından fark edilmeden kalmaktan daha acımasız bir ceza
olamayacağını düşünmektedir: Gündelik faaliyetler sırasında konuşmanız karşılıksız kaldıysa veya ne
yaptığınıza aldırış edilmediyse, herkes yokmuşsunuz gibi davrandıysa, içinize bir tür öfke ve umutsuzluğun
yerleşmesi kaçınılmaz olacaktır.
3
Benliğin etkileşimler yoluyla gündelik hayatta yer alması, uyum ve değişim göstererek, hayat
boyunca devam etmektedir. Bu esnada birey, kendini ötekilere belli bir biçimde sunmaktadır. Gerçekleşen
Bu makale "Gündelik Hayat, Bireysel-Kimlik ve Din: Türkiye'de Başörtüsünü Çıkaran Kadınlar Örneği" isimli doktora tezimden üretilmiştir.
**
Dr. Arş. Gör., Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, ayalcia@gmail.com
1
Zygmunt Bauman, Siyaset Arayışı, çev. T. Birkan (İstanbul: Metis Yayınları, 2000), 147.
2
Craig Calhoun, “Kimlik ve Tanınma Politikası”, çev. F. B. Helvacıoğlu, Ö. İlyas, Kimlik Politikaları: Tanınma, Özdeşlik ve Farklılık, ed. Fırat Mollaer
(Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2014), 135.
3
William James, The Principles of Psychology Volume I (PDF: Nalanda Digital Library, t. y.), 655.