Vel. un. Derg. (2000). 16, 2 : 111·117 isvi<;:RE ESMERi iNEKLERDE BAZI LiNEAR Tip QZELLiKLERi iLE MASTiTis ARASINDAKi iLi$KiLER OZERiNE BiR <;:ALI$MA Ibrahim $eker' @ Ali Metin Bayraktar' Selim Kul1 Erdal Kaygusuzoglu 2 A Study on the Relationships Between Some Linear Type Traits and Mastitis in Brown-Swiss Cows Summary: This study was conducted to determine the relationships between some linear type traits and mastitis in Brown-SwISS at a dairy larm in Malatya. Fifty four Brown-Swiss cows at the age of 2 to 8 were included in the study. In the study. front teat placement. Iront teat lenght, Iront udder attachment, udder depth, rear udder attachment. sus- pensory ligament and rear legs (side view) were considered as linear type traits. Furthermore, an overall milking fe· atures were evaluated as the final score. The results show that incidence of maslitis was increased in Brown·Swiss With high udder depth. The rest of the udder traits were not significant factors in relation to mastitis incidence. Ad- ditionally, the parameters such as rear legs and final score did not significan tl y influence the mastitis incidence. A hig- her Incidence of mastitis was noticed in animal with high score of front teat length but the difference between groups was not statistically significant. In conclusion, it might be stated that in selection and breeding of dairy cows, udder depth can be taken into consideration. Key words: Mastitis. linear type traits, Brown Swiss 6zet : Bu Malatya'daki bir sut slgm bufunan Isvi<;:re Esmeri ineklerde bazi linear tip ozellikle ri ile mastitis arasmdaki ililikUeri tespit etmek amaclyla yaplldl. yaillimanin materyalini, ya!ilafl 2-8 araslnda degilien toplam 54 ba$ Isvi<;:re Esmeri inek olu$turdu. Bu ara$tlrmada. linear tip ozellikleri olarak 6n meme ba$1 yerle$imi, on meme ba$1 uzunlugu, on meme baglantlsl. meme derinligi, arka meme baglantlsl, suspansor ligament ve arka bacaklar (yandan gorunum) gibi ozellikler ile loplam puan degerlendirildi. Sonu<;: olarak, meme derinligi fazla olan Isvi<;:re Es- meri ineklerde mastitis oranlnm daha yuksek oldugu belirlendi. Ancak mastitisin gorulme oranlan itibanyla diger meme ozelliklenne ait puanlar ile arka bacaklann yandan gorunOmu ve toplam puan baklmlndan GMT pozitif ve negatif grup- lar arasmda istatistiki anlamda onemli duzeyde bir farkllllk tespit edilemedi. Bu ara$tlrmada. sOt S191f1 i$letmeleri i<;:in mastitislen korunmada, linear lip ozelliklerinin. maslitis gOrOlme oranlan baklmmdan gruplar araslndaki farkllilkian onemh bulunmamllillr. Meme derinligi baklmmdan gruplar araslOdaki farkllhk istatistiki an lamda bnemli bulunmulilur (p<0.05). Bu durumun. ozellikle yeli$lirme ve damlzhk ama<;:h ineklerin seyimi Slraslnda dikkate almmaslnm yararll ola· cagl kanlsma vanlml$tlr. Anahtar kelimeler: Mastitis. linear tip ozellikl eri, isvi<;:re Esmeri SOt slglrl en cnem li prob- lemlerinden bid olan mastitis; meme dokusunu olu$turan yapllann ve bu yapllan saran bag do- kunun yanglsma verilen addlr. Mastitis eliyolojisi, patogenezisi. te$his ve tedav isi aylsmdan komp- leks bir hastallktlr (Schalm ve ark .• 1971, Deveei ve ark., 1994). TOrkiye'de. 6zellikle son Yillarda, sOt verimi yOksek kOltOr Irk l slglr yeti$tiriciliginin artmasma bagll olarak mastitisin i nsidensi de artmaktadl r. SOl inegi yapllan i$letmelerde sOrO dlo?l blrakllan inekle rin aYlklanma nedenlerinin %15'ini mastitisin ilade edilmektedi r (Alpan, 1992). Genellikle enleksiy6z nedenlere bagh olarak or- taya ylkan mastilise, Irk, yao?, mevsim ve baklm- . besleme gibi hawlaYlcl laktcrler de predizposizyon saglamaktadlr (Sehalm ve ark., 1971, BOyOkpa- mUkyu. 1980, IzgOr, 1984, Deveci ve ark .• 1994) . Inek memesinin normal anatomik yapisl en- leksiyon elkenlerinin meme iyine en- gellemektedir. Ozellikle meme slinkleri bu ko- nuda 6 nemli rol oynamaktadlr. Ancak ineklerdeki bu anatomik yapl, ve laktasyon saylSlnm iler- lemesine bagh ola rak etkinligini yiti rmektedir (Ala- yam ve ark., 1983, IzgOr, 1984). : 27.01.2000. @: piksckcr@holmail.com I. Fir;u Univcrsitcsi. Vetcriner FakOltcsi. Zoolckni Anabilim Dah. ELAZIG. 1. Firat UUlVCfSilcsi. Vctcrincr Faktihcsi. Dogum vc Jinckoloji Anabilim Dah. ELAZIG.