Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 16, Sayı 1, 2011 127 YENĠ ROTALAMA ALGORĠTMALARININ 802.16j AĞI ETKĠN ÇIKTI ORANI ARTIRIMINA DÜġÜK ARAÇ HIZLARI ALTINDAKĠ ETKĠLERĠ Barbaros PREVEZE * Özet: Çoklu ortam verileri içeren kablosuz gezgin ağlarda, yeni bilişsel yöntemler ve rotalama algoritmaları kullanılarak, sistemdeki rota ömrü, bağlantı kesinti miktarı, ortalama sekme sayısı ve paket kaybı gibi perfo r- mans parametrelerinin iyileştirilmesiyle, IEEE 802.16j ağ yapısının etkin çıktı oranının arttırılması sağlanmıştır. Bu amaçla, mevcut IEEE 802.16j ağında kullanılmakta olan OFDMA ve TDMA erişim tekniklerine ek olarak kullanılmak üzere önerilen, En Çok Sıkışan İlk Er işir (MCAF), Spektrumsal Yardımlaşma (SA) ve Arabellek Yönetimi (BM) metotları ile 802.16j ağında etkin çıktı oranı artırımı için elde edilen simülasyon sonuçları, elde edilen teorik sonuçlarla ve literatürde elde edilmiş olan diğer çalışmaların sonuçlarıyla kıyaslanarak doğrula n- mıştır. Bu çalışmada ayrıca, önerilen AEABR (Erişebilirlik Tabanlı Rotalama Alternatif Geliştirimi) ve ATAABR (Erişilebilirlik Tik Ortalamalı Erişebilirlik Tabanlı Rotalama) isimli yeni uzun ömürlü rotalama algo- ritmalarının, geliştirilen etkin çıktı oranı yükseltimi metotlarıyla birlikte uygulanmasıyla, diğer rotalama algori t- malarına göre, daha da yüksek etkin çıktı oranları elde ettikleri gösterilmiştir. Önerilen yeni metotlar, dağınık ağ yapılarının, gezgin düğümler tarafından, anlık plansız sinyalleşme ile yönetimine dayanarak çalışma ktadır. Anahtar Kelimeler: Bilişsel ağlar, 802.16j, rotalama, etkin çıktı oranı, paket kaybı Effects of Novel Routing Algorithms on Throughput Improvement of 802.16j Network For Low Vehicular Velocities Abstract: Improvement of the multimedia throughput of IEEE 802.16j network is provided by improving the performances of route life time, amount of disconnected periods, average hop count and packet loss rate, using cognitive methods. For this purpose, a novel access method called Most Congested Access First (MCAF) is proposed to decrease the packet loss rate and improve the system throughput. It is shown by comparing the re- sults with the ones evaluated in the literature and with the theoritical results evaluated in this work that, MCAF, which is used in addition to OFDMA and TDMA methods, improves the system throughput by working together with other proposed Spectral Aids (SA) and Buffer Management (BM) methods. It is finally shown in this study that, more throughput improvement is provided when the proposed MCAF, BM and SA methods are used toget- her with AEABR and ATAABR algorithms for different number of nodes with respect to other routing algo- rithms. The novel proposed methods work with an ad-hoc signaling channel that can be sustained by the mobile nodes for distributed network management. Keywords: Cognitive Network, 802.16j, routing, throughput, packet loss. 1. GĠRĠġ Anlık-plansız ağlarda ağ yönetimi, gezgin düğümler tarafından yapılan, anlık plansız sinyal- leşmeye dayanır (Mitola, 2000). Anlık-plansız ağ yapısına sahip olan bu çalışmada mesaj akışı, mer- kezi bir baz istasyonu tarafından değil, ağda bulunan ve geçici anlık bağlantılar sağlayan gezgin dü- ğümlerin birbirleri üzerinden veri aktarımı ile yapılmaktadır. Çalışmada, düğümler arası iletişimde tam doldurulamayan alt kanallar nedeniyle oluşan bant genişliği kaybının hesaba katıldığı ve katılmadığı durumlar için etkin çıktı oranı sonuçları ayrı ayrı elde edilmiştir. Kullanılan eşitlikler farklı düğüm sayıları (N) için genelleştirilmiştir. Genelleştirilen eşitlikler kullanılarak, düğüm sayısı, ortalama se k- me sayısı (AHC), paket kayıp oranı ve başarılı video/ses/veri paketleri gönderim oranlarındaki deği- * Çankaya Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Elektronik ve Haberleşme Müh. Bölümü, Ankara.