YÖNET M VE EKONOM Y l:2004 Cilt:11 Say :2 Celal Bayar Üniversitesi . .B.F. MAN SA Globalizasyonun Çokuluslu letmelerin Pazarlama ve Yönetimine Etkisi Ara . Gör. Burak KARTAL Celal Bayar Üniversitesi, BF, letme Bölümü, MAN SA Doç. Dr. Canan AY Celal Bayar Üniversitesi, BF, letme Bölümü, MAN SA ÖZET Günümüzde dünya ticaretinin önemli bir k sm çokuluslu ve global i letmeler taraf ndan gerçekle tirilmektedir. Bu dev irketler, h zl teknolojik de i imler ve azalan ticaret engelleri gibi çok say da faktörün etkisiyle gittikçe daha fazla globalle en (küreselle en) ve ayn zamanda rekabetin artt pazarlarda mücadele etmektedir. Sözkonusu pazarlardaki de i imlere ayak uydurabilmek, geli mi ve geli mekte olan ülkelerin h zl parlayan irketleriyle ve birbirleriyle daha etkin rekabet edebilmek için çokuluslu i letmelerin ço u, global stratejiden belirli ölçülerde yararlanmaktad r. Birkaç tanesi ise tümüyle global hale gelmektedir. Bu çal mada globalizasyonla ilgili geli meler gözden geçirildikten sonra, global i letme, global strateji ve global pazarlama terimleri kapsaml olarak incelenmeye çal lm t r. Çokuluslu i letmeden global i etmeye geçi süreci ve global stratejiye sahip bir i letmenin yönetim ve örgüt yap s , devlet ve sendika gibi çevresel faktörlerle ili kileri ele al nm t r. Anahtar Kelimeler: Globalizasyon, Global letme, Global Strateji, Global Pazarlama The Effects Of Globalization On The Marketing And Management Of Multinational Enterprises ABSTRACT Multinational and global companies account for a significant part of world trade in today s world. Meanwhile, these gigantic corporations are affected by a number of factors like rapid technological changes, diminishing trade barriers and so on. Many multinationals benefit global strategy to some extent in order to adapt to those changes. Yet, a few of them become thoroughly global. In this paper, developments related to globalization are reviewed and the terms global company, global marketing, and global strategy are explored in detail. The process of going global for a MNC and management, organizational structures, and relations with governments and unions are also mentioned in terms of a company with a global strategy. Key Words: Globalization, Global Company, Global Strategy, Global Marketing G R Globalizasyon, dünyadaki hemen herkesin hayat n etkileyen, pek ço unun hakk nda fikir sahibi oldu u, son çeyrek yüzy l n en önemli terimlerinden birisidir. Globalizasyon genel olarak maddi ve manevi de erlerin ve bu de erler çerçevesinde olu mu birikimlerin ulusal s n rlar a arak dünya çap nda yay lmas olarak tan mlanabilir(Erol vd,1999:199). Günümüzde çe itli disiplinlerle ili kilendirilen globalizasyon teriminin, i letme faaliyetleriyle ilgili olarak ortaya ç k 1980 li y llara dayan r. Global strateji terimi bir kitap ba l olarak ilk kez McCloughry ve James(1957) taraf ndan 1950 li y llarda kullan lm olsa da, globalizasyon sürecinin ilk Theodore Levitt(1983) taraf ndan fark edilip,