382 REZYGNACJA Z CERTYFIKACJI NORMATYWNYCH SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA. PROBLEM CZY NIEUNIKNIONE ZJAWISKO? Piotr GRUDOWSKI, Elwira TYMOSZUK Streszczenie: W opracowaniu omówiono proces zmian dotyczących certyfikacji normatywnych systemów zarządzania na przykładzie systemu jakości opartego na normie ISO 9001. Przedstawiono analizę liczby wydawanych certyfikatów ISO 9001 oraz liczby rezygnacji z certyfikatów w Polsce, na podstawie raportu ISO Survey 2012 i danych uzyskanych od jednostki certyfikującej. Opisano również najczęściej podawane przyczyny rezygnacji z certyfikacji. Słowa kluczowe: normatywny system zarządzania, certyfikacja 1. Wprowadzenie Skoncentrowane na potrzebach klienta i innych grup interesariuszy ciągłe doskonalenie procesów organizacji w ramach stabilnych struktur sformalizowanych systemów zarządzania uważane jest powszechnie za jeden z najważniejszych czynników konkurencyjności na rynku. Aktualnie obok systemów zarządzania jakością (SZJ) przedstawionych w normach ISO serii 9000 najpowszechniej wdrażanymi uniwersalnymi systemami zarządzania przez przedsiębiorstwa różnych branż i wielkości są: − systemy zarządzania środowiskowego zgodne z normami ISO serii 14000, − systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy (np. wg norm PN-N serii 18000), − systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji wg norm ISO serii 27000, − systemy zarządzania bezpieczeństwem w łańcuchu dostaw (ISO/PAS 28000). Wykaz ten można uzupełniać długą listą systemów zarządzania dostosowanych do specyfiki różnych branż, jak m.in. system zarządzania bezpieczeństwem żywności (ISO 22000), system zarządzania jakością w branży motoryzacyjnej (ISO/TS 16949) czy też system zarządzania jakością w lotnictwie (EN/AS/JIS 9100/9110/9120). Podobieństwa wymienionych systemów zarządzania, przejawiają się w następujących ich cechach [1]:  wszystkie aspekty zarządzania stanowiące o istocie wymienionych systemów można sprowadzić do szeroko rozumianego pojęcia jakości reprezentowanej przez organizację, definiowanej jako stopień spełnienia wymagań, oczekiwań różnych stron zainteresowanych (klientów, społeczeństwa, pracowników),  zarządzanie wszystkimi tymi aspektami charakteryzuje się podobnym rozwojem historycznym - od biernego podejścia inspekcyjnego po aktywne podejście prewencyjne,  wspomniane systemy bazują na podobnych filarach, z których jednym z najważniejszych jest podejście ukierunkowane na procesy w przedsiębiorstwie; jakość wyrobu, środowiska naturalnego, warunków bhp czy bezpieczeństwo